03/02/2026 | Beogradske vesti

Studenti i opozicija u Bajinoj Bašti na zajedničkoj listi na lokalnim izborima

03/02/202603/02/2026 Alex

Omladina Bajine Bašte i opozicione političke organizacije postigle su konačan dogovor o zajedničkom nastupu na predstojećim lokalnim izborima, saopštila je inicijativa Ujedinjeni za Bajinu Baštu. Kako se navodi, cilj ovog saveza je da se građanima ponudi jedinstvena alternativa aktuelnoj lokalnoj vlasti, za koju tvrde da je odgovorna za dugogodišnju stagnaciju, urušavanje institucija i masovan odlazak mladih. U saopštenju se ističe da dogovor nije puka formalnost, već odgovor na, kako navode, sistemske probleme u opštini – partijsko zapošljavanje, zloupotrebu javnih resursa i zanemarivanje potreba građana, posebno mladih. „Omladina u ovom savezu…

Na kuću Zdravka Čolića bačena bomba

03/02/202603/02/2026 Alex

Sinoć je na porodičnu kuću popularnog pjevača Zdravka Čolića u elitnom beogradskom naselju Dedinje bačena eksplozivna naprava. Kako se saznaje, policija i dežurni tužilac Višeg javnog tužilaštva u Beogradu trenutno vrše uviđaj na licu mjesta kako bi utvrdili sve okolnosti napada. Prema prvim informacijama iz medija, eksplozija se dogodila rano jutros, a snažna detonacija probudila je stanovnike ove mirne beogradske četvrti. Srećom, prema dosadašnjim saznanjima niko nije povrijeđen, međutim napravljena je velika materijalna šteta na samom objektu i u njegovoj okolini. Policijske snage su odmah po prijavi blokirale prilaze objektu…

Zašto se Palilula smatra jednim od najsloženijih i najraznovrsnijih delova Beograda?

03/02/202602/02/2026 Alex

Palilula se smatra jedinstvenom jer obuhvata izuzetno raznovrsne prostore: od centralnih gradskih zona, preko industrijskih područja, do prigradskih i čak ruralnih delova. Malo koja beogradska opština ima tako izražene kontraste u arhitekturi, društvenoj strukturi i načinu života stanovnika. Istorijski gledano, Palilula je uvek bila prostor prelaza — između starog i novog, centra i periferije, tradicije i modernizacije. Upravo ta slojevitost čini njen identitet posebnim. Palilula nije samo geografska celina, već istorijski dokument Beograda u malom, u kome se mogu čitati gotovo sve faze razvoja grada.

Dobro jutro, Beograde! Istorijske zgrade na šalterima

03/02/202602/02/2026 Alex

Dobro jutro, Beograde. U ovom gradu istorijske zgrade prolaze isto što i građani kod lekara. Ne ruše ih odmah. Vode ih od šaltera do šaltera. Od komisije do komisije. Od ispitivanja do ispitivanja. Dok same ne izdahnu. Zgrada dođe na pregled – fasada otpada, krov prokišnjava, temelji stenju. Ali dijagnoza se ne daje. Fali još jedan papir. Još jedno mišljenje. Još jedan elaborat. Vratite se sledećeg meseca. Ako preživite zimu. Ako se uruši – niko nije kriv. Prošla je proceduru. Bila je u sistemu. Čekala je red. Kao i građani.…

Ko su Beograđani?

03/02/202602/02/2026 Alex

Beograđani su ljudi koji tvrde da vole grad, ali mu se stalno sklanjaju s puta. Oni koji kažu „Beograd je moj grad“, ali ga koriste kao tranzitnu stanicu između stana, posla i vikenda van grada. Beograđanin je danas onaj ko zna gde je gužva pre nego što krene — i ipak krene. Nekada se Beograđanin prepoznavao po držanju, govoru i navici da nigde ne žuri. Danas se prepoznaje po nervozi. Po tome kako gleda semafor, kako psuje grad, kako objašnjava da „ovde više ne može da se živi“, ali nigde…

Kako je posleratna izgradnja uticala na današnji izgled opštine Palilula?

03/02/202602/02/2026 Alex

Nakon Drugog svetskog rata Palilula ulazi u fazu intenzivne socijalističke urbanizacije. Građeni su veliki stambeni blokovi, nova naselja poput Karaburme i Višnjice, ali i infrastruktura koja je povezivala ovaj deo grada sa ostatkom Beograda. Tradicionalne kuće i male radionice često su zamenjivane višespratnicama. Ova izgradnja promenila je fizički izgled Palilule, ali nije u potpunosti izbrisala njen identitet. I danas se u pojedinim delovima mogu prepoznati slojevi prošlosti — od starih ulica i kuća do industrijskih objekata koji su izgubili prvobitnu namenu. Palilula je tako postala mozaik različitih epoha, što je…

Sveci koji postradaše u Beogradu: Beogradski novomučenici XX veka

03/02/202625/01/2026 Alex

Beogradski novomučenici XX veka XX vek doneo je Beogradu vreme dramatičnih društvenih promena, ratova i ideoloških lomova. Grad, koji je vekovima bio svedok ranohrišćanskog i srednjovekovnog mučeništva, postao je i mesto stradanja novomučenika modernog doba. U ovom periodu stradanja su bila raznovrsna: Beogradski novomučenici XX veka nisu uvek ginuli na bojnom polju ili pod mačem. Njihovo mučeništvo bilo je tiho, ali ne manje hrabro: Oni nastavljaju vekovni lanac mučeništva u Beogradu, od ranih hrišćana Singidunuma, preko srednjovekovnih sukoba, osmanskih progona i izbegličkih svetitelja, pa sve do modernog doba. Njihova dela…

Kakvu ulogu je imao Karađorđe i kako je oblikovao vođenje ustanka?

03/02/202603/02/2026 Alex

Đorđe Petrović, poznat kao Karađorđe, bio je ključna figura ustanka. Njegova vojna genijalnost i sposobnost organizacije činile su ga centralnom osobom u pokretu. Karađorđe je uspeo da objedini različite ustanike, od lokalnih knezova do seoskih vođa, i da stvori disciplinovanu vojsku sposobnu da se suprotstavi nadmoćnijim turskim snagama. Njegova strategija je uključivala i gerilsko ratovanje u planinskim predelima i odlučne bitke na otvorenom, što je omogućilo ustanku da održi kontrolu nad velikim teritorijama. Karađorđe je takođe negovao diplomatske kontakte s Rusijom i Austrijom, pokušavajući da obezbedi spoljašnju podršku. Njegov autoritet…

Kakva je bila uloga spoljne politike u Prvom srpskom ustanku?

03/02/202603/02/2026 Alex

Spoljna politika bila je od ključnog značaja, jer su Srbi tražili podršku od Ruskog carstva i Austrougarske. Rusija je pružala diplomatsku i vojnu pomoć, što je omogućilo ustaniku da održe otpor protiv Turaka, dok je Austrija pružala privremeni azil i logističku podršku, ali sa sopstvenim interesima u regionu. Međutim, međunarodne okolnosti su bile komplikovane: rusko-turski ratovi i evropski balans snaga ograničavali su direktnu intervenciju, što je ustanak činilo pretežno unutrašnjim sukobom, ali sa diplomatskim implikacijama.

Koje administrativne i političke institucije su ustanovljene tokom ustanka?

03/02/202603/02/2026 Alex

Tokom Prvog srpskog ustanka razvijena je proto-državna struktura. Narodna skupština (skupština ustanika i knezova) postala je centralni organ donošenja odluka. Prve vojne uprave i lokalne administracije omogućavale su organizovano prikupljanje poreza i vođenje evidencije o oslobođenim selima i gradovima. Mateja Nenadović, kao knez i diplomata, značajno je doprineo organizaciji civilne uprave. Ovo je bio prvi pokušaj Srba da uspostave samostalnu vlast, sa sopstvenim zakonodavnim i izvršnim telima, što je kasnije poslužilo kao osnova za modernu srpsku državu.

Koje su bile ključne bitke i vojni uspesi Prvog srpskog ustanka?

03/02/202603/02/2026 Alex

Jedan od prvih značajnih uspeha bio je Boj na Ivankovcu (1805), gde su ustanici, iako brojnije i bolje opremljene turske trupe, uspeli da ih odbiju. Bitka na Mišaru (1806) označila je odlučujući poraz Turaka kod Šabca, što je otvorilo put ka oslobađanju Beograda iste godine. Oslobađanje Beograda (1806) bio je ključni trenutak, jer je omogućio ustanicima da kontrolišu glavni grad i razviju vlastite administrativne strukture. Ustanici su uspešno kombinovali gerilske taktike sa klasičnim bitkama na otvorenom, što im je davalo stratešku prednost protiv nadmoćnijeg neprijatelja.

Bitka na Malajnici (1807)

03/02/202603/02/2026 Alex

Bitka na Malajnici odigrala se oko 1. jula 1807. godine i predstavlja važan deo borbi Prvog srpskog ustanka u istočnoj Srbiji. Ovo je sukob u kojem su srpski ustanici, iako brojčano slabiji, pružili odlučan otpor Osmanlijama i njihovim lokalnim saveznicima, čime su očuvali moral ustanka i otvorili put za oslobođenje okolnih teritorija. Istorijski kontekst Posle oslobađanja Beograda 1806. i pobeda na Mišaru i Deligradu, Prvi srpski ustanak bio je u punoj snazi. Srpske jedinice širile su svoju kontrolu prema istočnim delovima zemlje, a osmanska vlast je pokušavala da povrati izgubljene…

Kakva je bila sudbina Palilule tokom Drugog svetskog rata?

03/02/202602/02/2026 Alex

Tokom Drugog svetskog rata Palilula je pretrpela značajna razaranja, naročito tokom nemačkog bombardovanja Beograda 1941. godine i savezničkih bombardovanja 1944. godine. Industrijski objekti i železnička infrastruktura na području Palilule bili su česte mete, što je dovelo do velikih materijalnih šteta i stradanja civilnog stanovništva. Pored fizičkog razaranja, Palilula je bila i prostor otpora i stradanja. Mnogi stanovnici ovog kraja učestvovali su u ilegalnim pokretima, dok su drugi bili izloženi represiji okupacionih vlasti. Rat je ostavio dubok trag u kolektivnom pamćenju Palilule, ali je istovremeno stvorio osnovu za posleratnu obnovu i…

Bitka na Čegru

03/02/202603/02/2026 Alex

Bitka na Čegru, koja se odigrala 19. maja 1809. godine, jedna je od najpoznatijih i najherojski upamćenih bitaka iz Prvog srpskog ustanka. Ovo je sukob koji je simbol srpskog otpora protiv Osmanlijskog carstva i nesalomljive volje mladih ustanika da brane slobodu svog naroda. Istorijski kontekst Prvi srpski ustanak, započet 1804. godine pod vođstvom Đorđa Petrovića Karađorđa, bio je reakcija na višedecenijsku tiraniju Osmanlijskih vlasti i seču srpske elite u Beogradu, poznatu kao „Seča knezova“. Do 1809. godine, ustanak je već imao značajne pobede i teritorijalno proširenje, ali se suočavao sa…

Ja, Beograd – Tramvaji

03/02/202602/02/2026 Alex

Pre nego što sam naučio da žurim, tramvaji su me učili da idem.Da idem tačno, da čekam, da se sudarim i opet krenem.Da grad ima svoje ritmove, a ja svoje stajalište. Tramvaji nisu samo vozila.Oni su žile koje prolaze kroz moje telo, spojevi koji povezuju ljude, priče i ulice.Zvuk njihovih zvona je kao dah mog grada: opominje, poziva, upozorava, ali nikada ne laže. Sećam se koraka koji prilaze stanici, ruku koje traže kartu, pogleda kroz prozor.Svaka linija nosi priču: radnika na putu do fabrike, đaka do škole, zaljubljenog para koji…

Arheološko nalazište Čaršija Ripanj

03/02/202602/02/2026 Alex

Arheološko nalazište „Čaršija“ (u prevodu: „tržni prostor“ ili „čaršija“) nalazi se na teritoriji naselja Ripanj u opštini Voždovac, grad Beograd. Ovo praistorijsko mesto predstavlja jedan od značajnijih neolitskih lokaliteta na beogradskom području, kao svedočanstvo dugog ljudskog trajanja i razvoja u doba vinčanske kulture — jedne od najznačajnijih neolitskih civilizacija u nekadašnjoj Jugoslaviji i širem evropskom kontekstu. Lokacija i otkrivanje Lokalitet Čaršija postavljen je na blažoj kosini koja se od puta Beograd–Ripanj spušta ka dolini reke Topčiderske. Sistematska arheološka iskopavanja ovde su započeta već 1904. godine, kada su stručnjaci ustanovili postojanje…

Kako se Palilula menjala tokom industrijalizacije Beograda krajem 19. i početkom 20. veka?

03/02/202602/02/2026 Alex

Dolaskom industrijalizacije, Palilula dobija novu, snažno izraženu funkciju. Blizina železnice, Dunava i glavnih saobraćajnica učinila je ovaj prostor pogodnim za razvoj fabrika, skladišta i radionica. Na području Palilule nastaju industrijski kompleksi koji zapošljavaju veliki broj radnika, čime se menja socijalna struktura stanovništva. Ovaj proces donosi i brojne probleme: loše stambene uslove, prenatrpanost i nedostatak infrastrukture. Ipak, Palilula postaje jedno od žarišta radničkog pokreta i društvenih promena u Beogradu. Upravo u ovom kraju razvija se snažan osećaj zajedništva i solidarnosti, koji će obeležiti identitet Palilule u decenijama koje slede.

Ko su bili vođe Prvog srpskog ustanka i koja je njihova uloga?

03/02/202603/02/2026 Alex

Najistaknutija ličnost ustanka bio je Đorđe Petrović, poznat kao Karađorđe, koji je postao vođa ustanika i centralna figura vojne i političke organizacije ustanka. Karađorđe je organizovao pobunu, stvorio vojne strategije i nastojao da očuva jedinstvo ustanika. Pored njega, značajnu ulogu su imali Vule Ilić Kolarac, Petar Dobrnjac, Stanoje Glavaš, i Mateja Nenadović, koji su kao vojni i civilni lideri učestvovali u vođenju borbi i upravljanju oslobođenim teritorijama. Njihova uloga bila je ključna jer su kombinovali vojnu snagu sa diplomatskim nastojanjima da pridobiju podršku Austrije i Rusije.

Arheološko nalazište Usek (Banjica)

03/02/202602/02/2026 Alex

Arheološko nalazište Usek nalazi se u beogradskom naselju Banjica (opština Voždovac) i predstavlja jedno od najznačajnijih praistorijskih lokaliteta na teritoriji Srbije. Ono pripada vinčanskoj kulturi – jednoj od najznačajnijih neolitskih kultura stare Evrope. Preistorijski kontekst i značaj Usek je neolitsko naselje koje se razvijalo na ovom prostoru pre više hiljada godina – neprekidno od oko 5200. do 4600. godine pre nove ere, što ga čini jednim od najdugovečnijih naselja vinčanske kulture istraženih u okolini Beograda. Prvobitno je započelo kao privremeno naselje, ali je pod povoljnim prirodnim i klimatskim uslovima postalo…

Zeleni čaj: tiha disciplina dugog života

03/02/202603/02/2026 Alex

Zeleni čaj ne mami mirisom kao lipa, niti umiruje odmah poput kamilice. On deluje sporije, ali postojano. To je čaj rutine, navike i strpljenja. U kulturama gde se pije svakodnevno – bez pompe i reklame – ljudi ne žive nužno duže, ali žive stabilnije. Zeleni čaj nije uteha. On je disciplina u šolji. Šta je zeleni čaj i zašto je drugačiji? Zeleni čaj potiče od biljke Camellia sinensis, kao i crni i beli čaj. Razlika je u obradi: listovi zelenog čaja ne fermentišu, čime se čuvaju biološki aktivne supstance. Najvažnije…