Категорија: BEOGRAD – PRAZNICI

Sveti Ignjatije Bogonosac bio je episkop Antiohije i jedan od najranijih hrišćanskih mučenika († oko 107. godine). Naziva se Bogonosac prema predanju da je kao dete bio onaj koga je Hristos uzeo u naručje i postavio među učenike, rekavši: „Ako se ne obratite i ne budete kao deca…“ Mučeništvo Za vreme cara Trajana osuđen je na smrt zbog ispovedanja hrišćanske vere. Iz Antiohije je sproveden u Rim, gde je bačen pred zveri u Koloseumu. Na tom putu napisao je sedam poslanica hrišćanskim zajednicama (Efescima, Magnežanima, Traljanima, Rimljanima, Filadelfijcima, Smirnjanima i…

Read More

Rođen je oko 306. godine u Nisibiji (današnja Turska), a upokojio se 373. godine u Edesi. Bio je đakon, asketa i teolog, ali pre svega — pesnik duše. Njegova dela su pisana jednostavno, ali duboko, tako da ih razume i učen čovek i običan vernik. Najpoznatiji je po Molitvi prepodobnog Jefrema Sirina, koja se čita tokom Velikog posta: Gospode i Vladiko života moga, duh besposličnosti, čamotinje, vlastoljublja i praznoslovlja ne daj mi.A duh celomudrenosti, smirenoumlja, trpljenja i ljubavi daruj meni, sluzi Tvome.Da, Gospode Care, daj mi da sagledam svoje grehe…

Read More

Prenos moštiju Svetog Jovana Zlatoustog izvršen je 27. januara 438. godine (po novom kalendaru 9. februara), iz mesta Komana u Pontu, gde se svetitelj upokojio u izgnanstvu, u Carigrad. Do prenosa je došlo za vreme cara Teodosija II, sina carice Evdoksije, koja je bila među glavnim protivnicima Svetog Jovana i čija je nepravda prema njemu duboko potresla Crkvu. Prenos moštiju imao je snažan pokajnički i pomiriteljski karakter: car je javno priznao grehe svojih roditelja prema svetitelju i zatražio oproštaj. Kada su mošti stigle u Carigrad, položene su u crkvu Svetih…

Read More

(praznuju se 26. januara / 8. februara po novom kalendaru) Ovo je jedna od najlepših hrišćanskih priča o porodici koja se osvetila kroz veru, a ne kroz bekstvo od sveta. Ksenofont je bio ugledan i bogat carigradski dostojanstvenik u vreme cara Justinijana. Sa suprugom Marijom živeo je pobožno i u strahu Božjem, a sinove Jovana i Arkadija vaspitavali su u veri, učenju i čestitosti. Brodolom koji nije slomio veru Kada su sinove poslali na školovanje u Virit (današnji Bejrut), dogodila se tragedija: brod je doživeo brodolom. Svaki od sinova bio…

Read More

Prepodobna Ksenija Rimljanka jedna je od onih svetiteljki čiji je život bio tiho, ali odlučno bekstvo od sveta – ne iz straha, već iz ljubavi prema Bogu. Rođena je u Rimu, u uglednoj i bogatoj porodici, u vreme kada je društveni položaj značio gotovo potpunu sigurnost: brak po izboru porodice, imetak, uticaj i spokojan život. Međutim, za Kseniju je sve to bilo tesno. Bekstvo iz bogatstva Na krštenju je dobila ime Euzija (što znači „pobožna“), ali će kasnije uzeti ime Ksenija, što na grčkom znači strankinja. To ime nije bilo…

Read More

Rođen je u Ankiri, gradu koji je znao i za bogove od kamena i za Boga živoga. Otac mu beše neznabožac, strog i okrenut svetu koji se vidi, a majka hrišćanka, tiha i duboka, kao čovek koji više sluša nego što govori. Ime joj beše Efrosinija. Ona je u srcu nosila istinu koju je svet tada još gonio. Kada je Kliment bio dete, majka ga je često gledala kao da u njemu vidi više od onoga što oči otkrivaju. Jednom mu je, ne sa strahom nego sa mirom, rekla da…

Read More

Prepodobni mučenik Anastasije bio je monah i ispovednik hrišćanske vere iz ranog perioda Crkve, poznat po izuzetnoj postojanosti u veri i spremnosti da podnese stradanje radi Hrista. Rođen u hrišćanskoj porodici, Anastasije je još kao mladić izabrao monaški put. Povukao se u podvig, u tišinu i molitvu, gde je život proveo u strogom postu, bdenju i poslušanju. Njegova duhovna snaga i čvrsta vera brzo su postale poznate, ali su upravo one privukle pažnju vlasti u vreme progona hrišćana. Tokom jednog od progona, Anastasije je uhapšen i izveden pred sud. Od…

Read More

Prepodobni Maksim Ispovednik († 662) jedan je od najvećih teologa i mislilaca hrišćanskog Istoka, svetitelj čije ime stoji na granici između filozofije, dogmatike i ličnog stradanja zbog istine. Nazvan je Ispovednik ne zato što je bio mučen smrću, već zato što je do kraja života ispovedao pravoslavnu veru uprkos progonima, osudi i sakaćenju. Poreklo i rani život Prepodobni Maksim rođen je oko 580. godine, verovatno u Carigradu, u uglednoj i obrazovanoj porodici. Stekao je izvrsno klasično obrazovanje i rano stupio u državnu službu, gde je za vreme cara Iraklija obavljao…

Read More

Prepodobni Makarije Egipatski jedan je od najvećih otaca pustinje i stubova ranog hrišćanskog monaštva. Rođen je u Egiptu u IV veku, a već kao mlad povukao se u pustinju Skite (Vadi Natrun), gde je postao učenik svetog Antonija Velikog. Makarije je bio poznat po izuzetnoj smirenosti, rasuđivanju i dubokoj molitvi. Savremenici su ga nazivali „zemljanim bogom i nebeskim čovekom“, jer je u sebi spajao krajnju jednostavnost života sa visinom duhovnog iskustva. Izbegavao je slavu, ljudsku pohvalu i vlast, iako je imao ogroman autoritet među monasima. Predanje govori da je bio…

Read More

Sveti Atanasije Veliki, arhiepiskop aleksandrijski, jedan je od najvećih i najznačajnijih otaca hrišćanske Crkve, stub pravoslavnog učenja i neumorni branilac vere u najtežim vremenima. Rođen je oko 296. godine u Aleksandriji, u tadašnjem srcu helenističkog i hrišćanskog sveta. Još kao veoma mlad istakao se izuzetnom bistrinom, dubokom verom i obrazovanjem. Kao đakon, pratio je svog episkopa Aleksandra na Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji (325), gde je odigrao ključnu ulogu u borbi protiv Arijeve jeresi, koja je poricala božanstvo Isusa Hrista. Ubrzo nakon sabora, postaje arhiepiskop Aleksandrije. Od tog trenutka počinje…

Read More

Prepodobni Antonije Veliki smatra se ocem monaštva i jednom od najznačajnijih ličnosti ranog hrišćanstva. Njegov život, povlačenje u pustinju i duhovna borba postali su temelj monaške tradicije koja se iz Egipta proširila na čitav hrišćanski svet. Rani život i poziv Antonije je rođen oko 251. godine u Gornjem Egiptu, u imućnoj hrišćanskoj porodici. Nakon smrti roditelja ostao je sa mlađom sestrom i značajnim imanjem. Presudan trenutak u njegovom životu dogodio se kada je u crkvi čuo evanđeoske reči: „Ako hoćeš savršen da budeš, idi, prodaj sve što imaš i podaj…

Read More

Časne verige, praznik koji se u Srpskoj pravoslavnoj crkvi obeležava 29. januara (16. januara po starom kalendaru), pripada grupi svetkovina koje u narodnoj kulturi imaju snažniji simbolički i magijsko-zaštitni karakter nego izraženu obrednu praksu. Iako je u osnovi hrišćanski praznik posvećen stradanju i oslobođenju svetog apostola Petra, u narodnom verovanju on je prerastao u dan „vezivanja i razvezivanja“, dan granica, zabrana i tihe opreznosti. U etnološkom smislu, Časne verige predstavljaju primer preplitanja crkvene hagiografije i arhaičnih predstava o okovima kao simbolu moći, kontrole i zaštite. Crkveno poreklo praznika Praznik je…

Read More

Prepodobni Pavle Tivejski (oko 227–341), u hrišćanskoj tradiciji poznat kao prvi pustinjak, stoji na samom izvoru monaštva – tih, skriven od sveta, a ipak presudan za njegovu duhovnu istoriju. Rano bekstvo od sveta Pavle je rođen u Egiptu, u oblasti Tive (otuda nadimak Tivejski), u imućnoj hrišćanskoj porodici. Bio je obrazovan, naslednik značajnog imanja, ali je mladost proveo u vremenu žestokih progona hrišćana, naročito za vladavine cara Dekija. Iz straha da ga rođak ne izda vlastima radi nasledstva, Pavle napušta dom i odlazi u pustinju. Ono što je u početku…

Read More

Srpska pravoslavna crkva obeležava spomen Svetih mučenika Ermila i Stratonika 26. januara. Oni spadaju među najstarije hrišćanske mučenike rimskog Singidunuma, današnjeg Beograda, i predstavljaju jedno od prvih svedočanstava hrišćanske vere na ovom prostoru. Njihovo stradanje dogodilo se posle proglašenja Milanskog edikta, oko 314. ili 315. godine, u vreme vladavine cara Licinija, koji je, uprkos formalnoj verskoj toleranciji, nastavio sa progonima hrišćana u istočnim delovima Carstva. Sveti Ermil bio je đakon u Singidunumu. Zbog otvorenog ispovedanja hrišćanske vere uhapšen je i zatvoren. Predanje svedoči da ga je lično ispitivao car Licinije,…

Read More

Sveta mučenica Tatijana beše ćerka uglednog rimskog dostojanstvenika, koji tajno ispovedaše Hrista. Od malena poučena strahu Božjem i čistoti srca, Tatijana prezre slavu i udobnosti ovoga sveta i posveti sebe služenju Gospodu. Kada odraste, bi rukopoložena za đakonisu, i služaše Crkvi neumorno: hraneći siromahe, negujući bolesne i utešujući ožalošćene. U vreme gonjenja hrišćana, za vladavine cara Aleksandra Severa, Tatijana bi izvedena pred sud i primorana da prinese žrtvu idolima. No ona se usrdno pomoli Hristu, i idoli se srušiše, a hram se zatrese. Zbog toga bi podvrgnuta teškim mukama: bijena,…

Read More

Prepodobni i bogonosni otac naš Teodosije Veliki, svetilnik pustinje i učitelj opštežiteljskog monaštva, rodi se u bogobojaznoj porodici u zemlji Kapadokijskoj. Od najranije mladosti zavole Gospoda više nego sve prolazno ovoga sveta, i srce svoje prinese Njemu kao žrtvu živu i neporočnu. Još kao mladić ostavi roditeljski dom i uputi se u Svetu Zemlju, tražeći savršeni put spasenja. Nastani se najpre u pustinji, u pećini, gde provodiše dane u postu, bdenju i neprestanoj molitvi, umrtvljujući telo da bi duh zadobio slobodu. Tada se na njemu ispuni reč Gospodnja: „Ko se…

Read More

Sveti Grigorije, episkop Niski (oko 335–395) bio je jedan od najznačajnijih hrišćanskih teologa IV veka i jedan od Kapadokijskih otaca, zajedno sa Svetim Vasilijem Velikim (njegovim bratom) i Svetim Grigorijem Bogoslovom. Evo kratko i jasno, „za rubriku“ ili informativni tekst: Sveti Grigorije Niski rođen je u Kapadokiji, u pobožnoj hrišćanskoj porodici. Kao mlađi brat Svetog Vasilija Velikog, pod njegovim uticajem ulazi u crkvenu službu i postaje episkop grada Nise. Bio je jedan od najdubljih mislilaca rane Crkve, posebno u oblasti trijadologije i hrišćanske mistike. Aktivno je učestvovao u borbi protiv…

Read More

U Melitini, gradu na ivici carstva, gde su se kamene ulice noću hladile brže nego što su se misli smirivale, živeo je Polievkt — vojnik naviknut da sluša zapovesti i da ne postavlja pitanja. Njegova ruka bila je čvrsta, korak siguran, a pogled uvek okrenut ka spolja, ka redu, časti i zakonu. Ali u njemu je postojala tišina koju ni oklop ni vojnička disciplina nisu umeli da utišaju. Njegov prijatelj Nerho, kršten i tih, govorio je o Bogu ne glasno, već kao da priča o domu iz koga je davno…

Read More

Sveti Julijan i Vasilisa spadaju među najuzvišenije primere hrišćanskog braka koji je postao put podviga, žrtve i mučeništva. Njihov život nije bio samo zajednica dvoje ljudi, već zajednica zaveta, vere i služenja Bogu u vremenu surovih progona. Život i podvig Sveti Julijan i sveta Vasilisa živeli su u vreme vladavine rimskih careva koji su nemilosrdno progonili hrišćane (kraj III i početak IV veka). Poticali su iz uglednih i imućnih porodica, a po želji roditelja stupili su u brak. Međutim, oboje su u srcu već bili odlučni da svoj život posvete…

Read More