Дан: 13. август 2026.

Srpska srednjovekovna administracija predstavlja sistem državne uprave, dvorskih službi, lokalne vlasti, finansija, sudstva i kancelarijskog poslovanja koji se razvijao na prostoru srednjovekovne Srbije od formiranja srpskih kneževina u ranom srednjem veku do pada Srpske despotovine pod osmansku vlast 1459. godine. Srpska država nije imala jednu nepromenljivu administrativnu strukturu. Ona se menjala zajedno sa teritorijalnim širenjem države, jačanjem centralne vlasti, razvojem feudalnih odnosa i sve snažnijim uticajem Vizantije i latinskog Zapada. Poseban značaj imali su vladar, dvor, vlastela, župani, kneževi, kefalije, logoteti, tepčije, čelnici, kaznaci, vojvode i pisari, dok su najvažniji…

Vizantijsko carstvo, odnosno Istočno rimsko carstvo, bilo je srednjovekovno carstvo koje je nastalo kao istočni deo Rimskog carstva i opstalo, sa promenljivim granicama i teritorijama, sve do 1453. godine, kada su Osmanlije osvojile Carigrad. Njegova istorija obuhvata više od hiljadu godina i predstavlja jednu od najdugotrajnijih državnih tradicija u evropskoj i svetskoj istoriji. Sami stanovnici carstva nisu sebe nazivali Vizantincima. Smatrali su se Romejima (Rimljanima), a svoju državu Rimskim carstvom. Naziv „Vizantijsko carstvo“ nastao je mnogo kasnije, na osnovu starog imena Vizantion, prvobitnog grada na čijem je mestu podignut Carigrad.…

Janoš Hunjadi (mađ. Hunyadi János; oko 1407 – 11. avgust 1456, Zemun) bio je ugarski velikaš, vojskovođa, državnik i namesnik Ugarskog kraljevstva, jedan od najznačajnijih evropskih vojnih zapovednika XV veka i najistaknutiji protivnik Osmanskog carstva u srednjoj Evropi u prvoj polovini tog veka. U srpskoj narodnoj tradiciji poznat je kao Sibinjanin Janko, a u istoriji Srbije njegovo ime je posebno povezano sa Smederevom, Đurđem Brankovićem, Kosovskom bitkom 1448. godine i odbranom Beograda 1456. godine. Njegov politički i vojni uspon odvijao se u vreme kada su Osmanlije postajale dominantna sila Balkana,…

Morejska despotovina (grč. Δεσποτάτο του Μορέως), odnosno Despotovina Moreje, bila je kasnovizantijska državna tvorevina na Peloponezu koja je postojala od 1349. do 1460. godine. Nastala je kao posebna, gotovo autonomna oblast pod vlašću člana vizantijske carske porodice, a tokom XIV i XV veka njome su najpre upravljali Kantakuzini, a zatim Paleolozi. Njeno političko središte postao je Mistra, jedan od najvažnijih gradova pozne Vizantije. Morejska despotovina bila je jedan od poslednjih velikih političkih prostora pod vlašću Vizantijskog carstva. Nakon pada Carigrada 1453. godine postala je jedan od poslednjih ostataka vizantijske državnosti,…

Brankovići su srpska srednjovekovna velikaška porodica i vladarska dinastija koja je u XV veku postala poslednja dinastija koja je neposredno vladala srednjovekovnom Srbijom. Njihova istorija obuhvata period od uspona vlastelinske porodice u vreme raspada Srpskog carstva, preko vlasti despota Đurđa Brankovića, do pada Smedereva 1459. godine i kasnijeg nastavka dinastičke tradicije u Ugarskoj i Sremu. Brankovići su naročito povezani sa Kosovom, Prištinom, Vučitrnom i Smederevom, ali i sa Ugarskom, Svetom Gorom, Osmanskim carstvom i drugim političkim centrima kasnosrednjovekovnog Balkana. Njihov uspon predstavlja jedan od najvažnijih procesa u istoriji Srbije posle…