Ознака: verski praznici

Rođen je oko 600. p. n. e. u selu Anatotu nedaleko od Jerusalima. U petnaestoj godini počeo je da proriče zbog čega je bio proganjan i zatvaran. U vreme vladavine cara Josije navukao je gnev tadašnjih velikaša i tada je jedva uspeo da spase svoj život. Caru Joakimu je prorekao da će njegov pogreb biti kao pogreb magarca, što je značilo da će njegovo mrtvo telo izbaciti van Jerusalima i da će se ono dugo povlačiti po zemlji bez sahrane. Zbog toga je Jeremija bačen u tamnicu. Pošto nije mogao…

Read More

Za vreme vladavine cara Аurelijana, Sava je živeо u Rimu, i imašо čin vоjvоde. Pоreklоm je biо iz Gоtskоg plemena. Pоsećivaо je čestо hrišćane pо tamnicama i pоmagaо ih svоjim imanjem. U hrišćanskоj tradiciji se pоminje da mu je Bоg zbоg velike čistоte i pоsta daо vlast nad demоnima. Кada je оptužen kaо hrišćanin оn je smelо staо pred cara, baciо pred njega svоj vоjnički pоjas, i javnо ispоvediо Isusa Hrista. Mučen je raznim mukama, šiban, gvоžđem strugan, svećama оpaljivan. Međutim оn nije pоdlegaо tim mukama i оstaо je u…

Read More

Đurđevdan je narodni praznik i slava koja se proslavlja 6. maja , čime se obeležava uspomena na Svetog Đorđa. Proslavljaju ga i katolici i pravoslavci , svako po svom kalendaru, kao Dan Svetog Georgija. Đorđe je rođen u Кapadоkiјi kaо sin bоgatih i pobožnih rоditеlja. Kada mu je otac poginuo preselio se sa maјkom u Palеstinu. Kada već odrastao pristupio je rimskoj vojsci gde je dospeo do čina tribina što znači da je postao savetnik pri caru Diоklеciјanu. Кada je Dioklecijan оtpоčеo gоnjеnjе hrišćana, stupi Đоrđе prеd njеga i оdvažnо ispоvеdi, da је i оn…

Read More

Svete mučenice Agapija, Hionija i Irina bile su rođene sestre i hrišćanke iz Solun, koje su postradale početkom IV veka, u vreme progona pod carem Dioklecijan. Njihova priča je, naravno, tipična za to doba: država odluči da “ujednači mišljenja”, pa ko ne pristane – ide pod mač ili u oganj. Stari, provereni metod “dijaloga”. Ko su bile Odrasle su u hrišćanskom duhu i odbile su da prinose žrtve rimskim bogovima, što je tada bilo jednako potpisivanju sopstvene presude. Stradanje Pred sudom su izvedene zbog “neposlušnosti državi” (poznata formulacija koja nikad…

Read More

Aristarh bio je jedan od vernih saputnika Sveti apostol Pavle. Potiče iz Soluna i pominje se u Delima apostolskim kao čovek koji je prošao sve ono što bi većinu nateralo da promeni profesiju — progone, zatvore, haos po gradovima. Bio je uz Pavla i tokom njegovog boravka u Rimu, praktično kao saborac do kraja. Pud (Pudent) Pud je bio rimski senator — što znači da je imao sve predispozicije za lep, udoban život u sistemu… ali je odlučio da ga zakomplikuje prihvativši hrišćanstvo. Pominje ga Pavle u Drugoj poslanici Timoteju.…

Read More

Sveštenomučenik Antipa Pergamski bio je jedan od ranih hrišćanskih episkopa u gradu Pergam (današnja zapadna Turska). Njegovo ime se pojavljuje i u Otkrivenje Jovanovo, gde se pominje kao verni svedok Hristov koji je stradao za veru. Ko je bio Antipa? Antipa je živeo u vreme kada hrišćanstvo nije bilo samo “nepopularno”, nego praktično ilegalno – što znači da je izbor bio prilično jednostavan: ili se pokloniš rimskim bogovima i caru, ili ideš u istoriju… bukvalno. Prema predanju, bio je učenik Sveti apostol Jovan Bogoslov, koji ga je postavio za episkopa…

Read More

U hrišćanskoj tradiciji, pored Dvanaestorice apostola, posebno mesto zauzima širi krug učenika poznat kao Sedamdesetorica apostola. Među njima se u crkvenom predanju i liturgijskom sećanju pominju Irodion, Agav, Ruf, Asinkrit, Flegont i Ermije. Iako istorijski podaci o njima nisu uvek potpuni, njihovo mesto u predanju rane Crkve ima jasno teološko i istorijsko značenje. 1. Sedamdesetorica apostola u crkvenom predanju Prema Jevanđelju po Luki (Lk 10, 1–20), Isus Hristos pored Dvanaestorice šalje i veći broj učenika da propovedaju Jevanđelje po gradovima i mestima gde je On trebalo da dođe. Taj širi…

Read More

U kalendaru Srpske pravoslavne crkve danas se obeležava spomen na Svetog Evtihija Carigradskog, jednog od najuticajnijih, ali i najprogonjenijih patrijarha ranovizantijskog perioda. Njegov život ostaje primer vremena u kojem granica između vere i politike praktično nije postojala – ako je ikada i postojala. Rođen početkom 6. veka u Maloj Aziji, Evtihije je na čelo Carigradske patrijaršije došao 552. godine, u jeku vladavine cara Justinijan I. Period njegove službe obeležili su snažni teološki sporovi i pokušaji carskog dvora da nametne sopstvena tumačenja vere. Evtihije je bio aktivni učesnik Petog vaseljenskog sabora,…

Read More

Agatopod i Teodul su hrišćanski mučenici iz ranog 4. veka, iz vremena kada je Rim imao prilično „kreativan“ pristup rešavanju verskih neslaganja — uglavnom kroz zatvor, torturu i brzo uklanjanje problema. Obojica su bili hrišćani u Solunu (Tesaloniki), u periodu Dioklecijanovih progona, kada je carska administracija odlučila da bi bilo najbolje da se nova vera „objasni“ batinama i pritiskom, umesto dijalogom (jer, naravno, dijalog je bio precenjen koncept). Prema predanju: Obojica su uhapšeni jer nisu hteli da se odreknu hrišćanstva i prinesu žrtvu rimskim bogovima — što je tada bilo…

Read More

Uskrs je jedan od najvažnijih hrišćanskih praznika, koji se u Srbiji i širom pravoslavnog sveta obeležava kao praznik nade, života i pobede svetlosti nad tamom. On simbolizuje vaskrsenje Isusa Hrista nakon raspeća i predstavlja temelj hrišćanske vere. U narodnoj tradiciji, Uskrs je mnogo više od verskog praznika – on je i porodični i kulturni događaj, duboko ukorenjen u običaje, simboliku i zajedništvo. Značenje Uskrsa U hrišćanskom učenju, Uskrs predstavlja trenutak kada se, prema Jevanđeljima, Isus Hristos trećeg dana nakon raspeća vratio u život. Taj događaj simbolizuje pobedu života nad smrću…

Read More

U hrišćanskoj tradiciji, Sveti Arhangel Gavril zauzima mesto jednog od najznačajnijih nebeskih glasnika, čija se uloga oblikovala kroz tekstove Starog zaveta i Novog zaveta. Njegovo ime, izvedeno iz hebrejskog „Gavri-El“, nosi značenje „Bog je moja snaga“, što odražava njegovu funkciju posrednika između božanskog i ljudskog sveta. Najraniji pomen Gavrila nalazi se u Knjizi proroka Danilo, gde se javlja kao tumač apokaliptičnih viđenja, uvodeći elemente eshatološke simbolike koji će kasnije biti razvijeni u judeo-hrišćanskoj tradiciji. Međutim, njegov istorijski i teološki značaj kulminira u evanđeoskim narativima, naročito u događaju Blagovesti, kada objavljuje…

Read More

Srpska pravoslavna crkva slavi Lazarevu subotu ili Vrbicu.  Vrbica se slavi dan pred Cveti i ovaj praznik posvećen je deci jer je Hristos, prema Jevanđelju, ulazeći u Jerusalim rekao: „Pustite decu meni, jer takvih je Carstvo nebesko“. Na ovaj dan je,prema verovanju, Isus Hrist vaskrsao Lazara iz groba, koji je četiri dana bio mrtav. U našim crkvama i hramovima u popodnevnim časovima služi se večernje bogosluženje, i u crkvu se unose vrbove grančice. Nakon što se grančice vrbe osveti, deli se deci a zatim se oko crkve obiđe tri puta sa…

Read More

Teofan Ispovednik (grč. Theophanes Homologetes) jedan je od najznačajnijih hrišćanskih pisaca i svedoka burnog perioda Vizantijskog carstva tokom 8. i početka 9. veka. Osnovni podaci Život i istorijski kontekst Teofan je poticao iz ugledne i bogate porodice u Carigrad. Kao mlad, bio je povezan sa carskim dvorom, ali se vrlo rano odrekao svetovnog života i zamonašio. Zajedno sa suprugom (sa kojom je stupio u brak iz porodičnih razloga, ali su živeli u uzdržanju), odlučio je da prihvati monaški život. Osnovao je manastir u oblasti Bitinija, gde se posvetio asketskom životu,…

Read More

Sofronije Jerusalimski (oko 560 – 11. mart 638) bio je jedan od najznačajnijih teologa i crkvenih pisaca ranog hrišćanstva, posebno poznat po svojoj borbi protiv jeresi monotelitizma i po ulozi u očuvanju pravoslavnog učenja u burnom periodu Vizantijskog carstva. Život i istorijski kontekst Rođen je verovatno u Damasku ili okolini, u oblasti tadašnje Vizantijsko carstvo. Bio je visoko obrazovan i rano se posvetio monaškom životu. Najveći deo života proveo je kao monah i pisac, putujući kroz važne duhovne centre kao što su Egipat i Palestina. Blisko je sarađivao sa Jovan…

Read More

Sveti Kodrat bio je hrišćanski mučenik iz vremena ranih progona Crkve, postradao u Korint u III veku, najverovatnije za vreme cara Decije Trajan (249–251). Poreklo i život Kodrat je, prema predanju, rođen u pustinji. Njegova majka, hrišćanka po imenu Rufina, bežala je od progona i tamo ga rodila, ali je ubrzo umrla. Dete je, kako se veruje, čudesno hranjeno Božjom promišlju dok ga nisu pronašli i odgajili hrišćani. Kasnije je stekao obrazovanje i postao lekar i učitelj, poznat po mudrosti i čvrstoj veri. U vreme progona, otvoreno je ispovedao hrišćanstvo…

Read More

Sveti Teofilakt Nikomidijski bio je hrišćanski episkop grada Nikomedia (današnji Izmit u Turskoj) i jedna od značajnih ličnosti u borbi za poštovanje ikona tokom vizantijskog ikonoboračkog perioda. Istorijski kontekst Delovao je u vreme ikonoborstva, naročito tokom vladavine cara Lav V Jermenin (813–820), kada je zabranjeno poštovanje svetih ikona. Taj period je bio obeležen teološkim sukobima, političkim pritiscima i progonima crkvenih velikodostojnika koji su branili ikonopoštovanje. Život i delovanje Teofilakt je bio poznat kao: Zbog svog stava: Njegova borba bila je deo šireg pokreta koji su predvodili ličnosti poput Sveti Teodor…

Read More