Ознака: verski praznici

Sveti Jovan Rilski je najznačajniji bugarski svetitelj. Smatra se za pokrovitelja Bugara, ktitor i osnivača glavnog manastira u Bugara — Rilskog manastira. Bugarska pravoslavna crkva ga slavi 9. oktobra, a u srpskom kalendaru pada na 18/31. avgust. Sveti Jovan Rilski bio je čobanin; često je boravio sam po brdima, gde je i primio ljubav prema Bogu i tako poželeo da se potpuno posveti Božijoj službi. Prvo obrazovanje je stekao u manastiru Sveti Dimitrij, gde je proučavao bogoslovne knjige i jačao duh. Tamo se i zamonašio. Postio je i molio se…

Read More

Nerukotvorena ikona Gospoda Isusa Hrista jedna je od najpoznatijih predstava Hrista u hrišćanskoj tradiciji. Naziv „nerukotvorena“ (grč. acheiropoietos) označava lik za koji se veruje da nije nastao ljudskom rukom, već da je na čudesan način ostao utisnut na tkanini. U pravoslavnom predanju ova predstava poznata je kao Nerukotvoreni Obraz Spasitelja i zauzima posebno mesto u ikonografiji Hrista. Prema hrišćanskom predanju, poreklo Nerukotvorenog Obraza povezano je sa Avgarom V, vladarem Edese, koji je, prema legendi, bolovao od teške bolesti. Čuvši za Hristova čuda, Avgar je poslao izaslanika sa molbom da Hristos…

Read More

Velika Gospojina, odnosno Uspenje Presvete Bogorodice, jedan je od najvećih hrišćanskih praznika posvećenih Bogorodici. U Srpskoj pravoslavnoj crkvi praznuje se 28. avgusta po gregorijanskom kalendaru, odnosno 15. avgusta po julijanskom kalendaru. Praznik obeležava Uspenje – upokojenje i vaznesenje Presvete Bogorodice, majke Isusa Hrista. Prema crkvenom predanju, nakon Hristovog vaznesenja Bogorodica je živela u Jerusalimu, a pred kraj života apostoli su, čudesnim putem, bili okupljeni oko nje. Nakon njene smrti, apostoli su je sahranili, ali je apostol Toma, koji je stigao kasnije, zatražio da otvore grob. Prema predanju, grob je bio…

Read More

Sveti mučenici Fotije, Anikita i drugi s njima praznuju se u Srpskoj pravoslavnoj crkvi 12. avgusta po novom, odnosno 25. avgusta po gregorijanskom kalendaru. Fotije i Anikita bili su hrišćanski mučenici iz vremena cara Dioklecijana, kada su progoni hrišćana dostigli naročitu žestinu. Prema crkvenom predanju, Anikita je bio ugledni hrišćanin iz Nikomidije u Bitiniji, dok je Fotije bio njegov bliski rođak. Obojica su javno ispovedali hrišćansku veru i odbili da prinose žrtve rimskim bogovima. Anikita je zbog toga izveden pred cara Dioklecijana i osuđen na smrt. Predanje navodi da je…

Read More

Prepodobni Zosim Tumanski Obeležavanje: 21. avgust Prepodobni Zosim Tumanski je bio jedan od monaha sinaita iz druge polovine XIV veka koji su u Srbiju došli za vreme Kneza Lazara. Živeo je sam u kamenoj pećini kod današnjeg manastira Tuman. Po predanju, Miloš je prilikom lova nehotice iz luka ispalio strelu i ustrelio pustinjaka Zosima. Tako teško ranjenog Miloš ga je poneo u svoj dvor u mestu Dvorište da mu se ukaže pomoć. Starac Zosim, osećajući svoj kraj reče Milošu: „Tu mani i ostavi me da tu umrem.“ Da okaje greh Miloš podiže zadužbinu- manastir u koji položi Zosimove mošti. Dok je zidao…

Read More

Sveti sveštenomučenik Evsignije bio je hrišćanski vojnik i mučenik iz vremena Rimskog carstva, koji je stradao početkom IV veka za vreme cara Maksimijana. Prema crkvenom predanju, rođen je u Antiohiji i služio je kao vojnik u rimskoj vojsci. Učestvovao je u brojnim pohodima i bio poznat po hrabrosti i vernosti. Evsignije je, prema predanju, bio savremenik svetog mučenika Vasiliska i drugih hrišćana koji su stradali tokom velikih progona. Nakon što je proveo više decenija u vojnoj službi, povukao se i vratio u rodnu Antiohiju, gde je ostatak života proveo u…

Read More

Svetih sedam mučenika u Efesu poznati su u hrišćanskoj tradiciji kao Sedam spavača efeskih. Prema predanju, sedmorica mladića bili su hrišćani iz Efesa, grada u Maloj Aziji, u vreme cara Decija (249–251). Kada je nastupio progon hrišćana, odbili su da se odreknu svoje vere. Zbog toga su se sklonili u pećinu u okolini Efesa, gde su zaspali. Car je, prema predanju, naredio da se ulaz u pećinu zazida kako bi unutra umrli. Međutim, ono što sledi jeste jedan od najneobičnijih motiva ranohrišćanske tradicije: mladići nisu umrli, već su ostali u…

Read More

Otkriće i prenos moštiju svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana predstavlja jedan od značajnih događaja u istoriji ranog hrišćanstva. Prema crkvenom predanju, mošti svetog Stefana pronađene su početkom V veka, a njihovo kasnije prenošenje povezano je sa širenjem njegovog kulta širom hrišćanskog sveta. Otkriće moštiju Sveti Stefan, prvi među hrišćanima koji je postradao zbog vere, stradao je kamenovanjem u Jerusalimu. Njegovo mučeništvo opisano je u Delima apostolskim, gde je predstavljen kao jedan od sedmorice đakona prve hrišćanske zajednice u Jerusalimu. Nakon njegovog pogubljenja, pobožni hrišćani su uzeli njegovo telo i sahranili…

Read More

Iznošenje Časnog i Životvornog Krsta Gospodnjeg (crkvenoslovenski: Происхождение честных древ Животворящего Креста Господня) pravoslavni je praznik koji se praznuje 1. avgusta po julijanskom, odnosno 14. avgusta po gregorijanskom kalendaru. Praznik se nalazi na samom početku Gospojinskog posta i posvećen je Časnom Krstu Hristovom, njegovom svečanom iznošenju i poklonjenju vernika pred njim. U srpskom crkvenom kalendaru praznik se najčešće naziva Iznošenje Časnog Krsta, dok se u starijim prevodima može sresti naziv Proishod (poreklo) Časnih Dreveta Životvornog Krsta. Grčka reč od koje potiče naziv označava iznošenje, odnosno svečanu procesiju ili ophod, pa…

Read More

Gospojinske poklade obeležavaju se 13. avgusta, uoči početka Gospojinskog posta. Ovaj dan u pravoslavnoj tradiciji označava završetak perioda mrsne hrane i uvod je u dvonedeljni post posvećen Presvetoj Bogorodici. Međutim, u narodnoj tradiciji Gospojinske poklade nisu bile samo pitanje hrane i posta. One su bile i dan kada se praštalo, mirilo i pokušavalo da se u post uđe pomiren sa drugima i samim sobom. Gospojinski post počinje 14. avgusta i traje do 27. avgusta, dok se praznik Velike Gospojine, odnosno Uspenja Presvete Bogorodice, proslavlja 28. avgusta. Zbog toga se 13.…

Read More

Ova četvorica behu iz broja sedam đakona i iz sedamdeset apostola. Ostala trojica đakona behu: Stefan, Filip i Nikolaj. Stefan prvomučenik praznuje se zasebno 27 decembra, a Filip 11 oktobra. Nikolaj nije ušao u red svetitelja zbog svoje jeresi. A ona prva četvorica nemaju posebnih dana praznovanja, nego se svi spominju u ovaj jedan dan, 28 jula. Prohor je bio rukopoložen od apostola Petra za episkopa Nikomidijskog. Bio je neko vreme na službi kod sv. Jovana Jevanđelista, i na ostrvu Patmosu zabeležio je otkrovenja, koja je čuo sa usta sv.…

Read More

Prepodobna mučenica Paraskeva Rimljanka, u narodu poznata kao Trnova Petka, jedna je od ranohrišćanskih svetiteljki čije se ime vekovima čuva u pravoslavnoj tradiciji. Njena priča pripada vremenu kada je hrišćanstvo još bilo progonjena vera u Rimskom carstvu, a vernost veri često je značila spremnost na najveće žrtve. Paraskeva je, prema predanju, rođena u Rimu u 2. veku, u vreme cara Antonina Pija ili jednog od njegovih naslednika. Njeni roditelji bili su pobožni hrišćani i dugo su se molili za dete. Kada im se rodila kćerka, dali su joj ime Paraskeva,…

Read More

Sveti mučenici Trofim, Teofil i drugi hrišćanski su svetitelji koji su postradali za veru u Hrista tokom velikih progona prvih vekova hrišćanstva. Srpska pravoslavna crkva ih proslavlja 5. avgusta po gregorijanskom kalendaru (23. jula po julijanskom kalendaru). Stradanje za Hrista Prema crkvenom predanju, Trofim i Teofil živeli su u vreme kada su rimske vlasti nemilosrdno progonile hrišćane. Zajedno sa grupom drugih vernika izvedeni su pred sud i primoravani da prinesu žrtve rimskim bogovima. Svi su odlučno odbili da se odreknu Hrista. Zbog toga su bili izloženi teškim mukama – bičevanju,…

Read More

Sveti prorok Jezekilj (hebrejski: יְחֶזְקֵאל – Jehезkel, „Bog jača“ ili „Bog će ojačati“) jedan je od velikih starozavetnih proroka. Živeo je u 6. veku pre nove ere, u vreme kada je drevni narod Judeje doživeo jedan od najvećih istorijskih lomova – pad Jerusalima i Vavilonsko ropstvo. U pravoslavnoj crkvi njegov spomen se obeležava 21. jula po crkvenom kalendaru (3. avgusta po novom kalendaru). Život proroka Jezekilja Jezekilj je bio sin sveštenika Vuziја i pripadao je svešteničkom rodu. Rođen je oko 622. godine pre Hrista, najverovatnije u Judeji. Kao mladić doživeo…

Read More

Sveti prorok Ilija, u narodu poznat kao Sveti Ilija Gromovnik, jedan je od najpoštovanijih svetitelja u srpskoj pravoslavnoj tradiciji. Sveti prorok Ilija Njegov praznik, Ilindan, obeležava se 2. avgusta po gregorijanskom kalendaru (20. jula po julijanskom kalendaru) i predstavlja jedan od najvećih letnjih verskih praznika. Starozavetni prorok Sveti Ilija živeo je u 9. veku pre nove ere, u vreme cara Ahava, koji je u Izrailju širio mnogoboštvo. Ilija je ostao dosledan veri u jednog Boga i hrabro se suprotstavio idolopoklonstvu, zbog čega je postao simbol nepokolebljive vere, pravde i borbe…

Read More