Ознака: verski praznici

Svetih četrnaest hiljada mladenaca vitlejemskih jesu sveti mučenici koje je, po jevanđelskom predanju, pogubio car Irod Veliki u Vitlejemu i njegovoj okolini, želeći da ubije novorođenog Hrista. Prema Jevanđelju po Mateju, kada su mudraci sa Istoka javili Irodu da se u Vitlejemu rodio „car judejski“, Irod se uplašio za svoju vlast. Pošto ga mudraci nisu obavestili o mestu gde se nalazi Dete, on je naredio da se pobiju sva muška deca u Vitlejemu i okolini, od dve godine i mlađa. Tako su nevina deca postradala „umesto Hrista“, koji je, po…

Svetih dvadeset hiljada mučenika nikomidijskih stradali su početkom IV veka, u vreme velikog gonjenja hrišćana pod carem Maksimijanom (i Dioklecijanom). Njihovo stradanje vezano je za grad Nikomiduju u Maloj Aziji, tadašnju carsku prestonicu. Po predanju i crkvenim spisima, u vreme praznika Rođenja Hristovog veliki broj hrišćana sabrao se u glavnoj crkvi u Nikomidiji na božanstvenoj liturgiji. Kada je car saznao za to, naredio je da se crkva opkoli. Umesto da ih pozove da se odreknu Hrista, zapovedio je da se hram zapali, a vrata zatvore, kako niko ne bi mogao…

Spomen bekstva u Misir je hrišćanski praznik koji Srpska pravoslavna crkva obeležava 8. januara, drugog dana Božića, u spomen na događaj opisan u Jevanđelju po Mateju. Biblijski događaj Po rođenju Isusa Hrista u Vitlejemu, car Irod, uplašen vešću o „novorođenom caru judejskom“, naredio je pogubljenje vitlejemske dece. Tada se, po anđelovoj zapovesti, pravedni Josif sa Presvetom Bogorodicom i Mladencem Hristom uputio u Misir (Egipat), gde su boravili dok opasnost nije minula. Ovaj čin spasenja i poslušnosti Božjoj volji Crkva proslavlja kao Spomen bekstva u Misir. Bogoslovski značaj Bekstvo u Misir…

Sabor Presvete Bogorodice je veliki hrišćanski praznik koji Srpska pravoslavna crkva proslavlja 8. januara, drugog dana Božića. Sam naziv „sabor“ označava sabranje vernih u čast Presvete Bogorodice, kao blagodarnost za njenu ulogu u tajni Hristovog rođenja. Značaj praznika Nakon što se na Božić slavi rođenje Gospoda Isusa Hrista, Crkva već sledećeg dana posebno uznosi molitve Njegovoj Majci, Presvetoj Djevi Mariji. Ona je u pravoslavnom bogoslovlju poštovana kao Bogorodica, jer je rodila Sina Božijeg, ovaploćenog Logosa. Sabor Presvete Bogorodice istovremeno je i sabor svih onih koji su bili neposredno povezani sa…

Božić (7. januar po julijanskom kalendaru) u srpskoj tradiciji predstavljaju spoj hrišćanskog učenja i mnogo starijih, paganskih slojeva vezanih za kult ognjišta, plodnosti i novog godišnjeg ciklusa. Božić se doživljava kao najradostniji porodični praznik, dan mira, rađanja i obnove. Božić – praznik rađanja i novog početka U narodnom shvatanju, Božić nije samo uspomena na Hristovo rođenje, već i simbol novog života, novog sunca i nove nade. Verovalo se da sve što se toga dana učini ima snagu da odredi kakva će biti cela godina. „Kakav ti je Božić, takva ti…

Badnji dan (6. januar) jedan je od najznačajnijih dana u božićnom ciklusu srpske narodne i crkvene tradicije. To je dan tihe pripreme za Rođenje Hristovo, dan u kome se prepliću hrišćanski simbolizam i duboki slojevi starog narodnog verovanja. Značenje i poreklo Naziv Badnji dan vezuje se za reč „bdeti“ – jer se uoči Božića bdi, čeka i duhovno priprema. U narodnoj svesti to je dan kada se kuća, domaćinstvo i porodica uvode u sveto vreme, u „mladu godinu“ i novi početak. Centralni simbol je badnjak – mlado hrastovo drvo ili…

U prvu nedelju pred Božić, u srpskom narodu praznuje se praznik Oci, kao deo božićnog ciklusa porodičnih praznika. Toga dana, u ranu zoru, deca simbolično vezuju svoje očeve — kaišem, vunenim koncem ili peškirom — podsećajući na starinski običaj porodičnog zajedništva i međusobne vezanosti. Oci se, kao i na Materice, „dreše“ darovima: jabukama, orasima, suvim voćem, kolačima ili novcem, čime se običaj dovršava u veselju i dečjoj radosti. Ovaj praznik, zajedno sa Detinjcima i Matericama, čini trojstvo porodičnih nedelja koje uvode dom u Božić, učvršćujući veze među ukućanima i podsećajući…

U predanju Crkve, ime svete mučenice Julijane stoji kao svedočanstvo čvrste vere koja ne pravi ustupke ni pred carem, ni pred mačem. Postradala je u vreme žestokih progona hrišćana, u doba kada je ispovedanje Hrista značilo potpis na sopstvenu smrtnu presudu. Julijana je bila mlada, plemenitog roda i još plemenitijeg duha. Odrekla se bogova svoga vremena i izabrala Hrista kao jedinu istinu. Pred sudijama je stajala mirno, bez gneva i bez straha, odgovarajući kratko i jasno – da se Boga živoga ne može odreći, jer se istina ne pregovara. Mučena…

Sveštenomučenik Ignjatije Bogonosac jedan je od najranijih i najznačajnijih svetitelja hrišćanske Crkve, apostolski muž i svedok najstarijeg hrišćanskog predanja. Život i služba Sveti Ignjatije bio je episkop Antiohije, jednog od najvažnijih centara ranog hrišćanstva. Predanje kaže da ga je za episkopa postavio sam sveti apostol Petar. Naziv Bogonosac („onaj koji nosi Boga“) tumači se dvojako: – jer je u srcu nosio Hrista neprestano,– ili prema crkvenom predanju, jer je bio ono dete koje je Hristos postavio među apostole govoreći: „Ako se ne obratite i ne budete kao deca…“ Ignjatije je…

U tišini ranohrišćanskih vekova, u doba kada je vera bila ispovedana više životom nego rečju, stoji lik Svetog mučenika Sevastijana, sa onima koji su zajedno s njim postradali za Hrista. Njihovo stradanje Crkva pamti kao svedočanstvo vernosti koja ne poznaje strah. Sevastijan je živeo u vreme rimskih progona hrišćana, najverovatnije početkom IV veka, u danima cara Dioklecijana. Bio je vojnik — čovek discipline i reda — ali je u srcu nosio nešto što ni oklop ni zakletva Rimu nisu mogli potisnuti: tihu, ali čvrstu veru u Hrista. Upravo ta vera…

Prepodobni Pajsije i Avakum spadaju među novomučenike Srpske pravoslavne crkve, svetitelje koji su svoj život i veru okrunili mučeništvom u vreme stradanja hrišćana pod osmanskom i turskom vlašću. Njihova dela i predanost veri predstavljaju primer postojanosti u teškim istorijskim okolnostima. Život i mučeništvo Pajsije i Avakum živeli su u 18. veku, u periodu kada su Srbi pod turskom vlašću često bili izloženi progonu zbog svoje vere i narodnog identiteta. Prema crkvenim izvorima, Pajsije je bio monah posvećen molitvi i službi Bogu, poznat po skromnosti i asketskom životu, dok je Avakum…

Materice se obeležavaju druge nedelje pred Božić, u okviru porodičnog ciklusa Detinjci – Materice – Oci, i spadaju u one praznike koji se ne vide na ulici, ali se pamte u kući. Vezivanje majki Osnovni i najrasprostranjeniji običaj jeste simbolično vezivanje majki. Ujutru, najčešće pre doručka, deca vezuju majku kanapom, vrpcom, šalom ili maramom – za ruku, nogu ili stolicu. U nekim krajevima, vezivanje je praćeno kratkom šalom ili zadirkivanjem, ali uvek bez grubosti. Vezivanje ima simbolično značenje: majka se „vezuje“ jer je ona ta koja drži porodicu na okupu.…

Sveti mučenici Tirs, Levkije i Kalinik spadaju u red ranohrišćanskih stradalnika koji su, u doba žestokih progona, posvedočili veru ne rečima, već životom i smrću. Njihovo stradanje vezuje se za kraj III i početak IV veka, vreme kada je ispovedanje hrišćanstva u Rimskom carstvu značilo izlazak pred sud sile, ali i pred sopstvenu savest. Sveti Tirs – vojnik vere Sveti Tirs je, po predanju, bio rimski vojnik. Kao i mnogi hrišćani u vojnoj službi, našao se pred zahtevom da prinese žrtvu idolima kao znak lojalnosti carstvu. Odbio je, ispovedivši Hrista…

Prepodobni Spiridon, poznat i kao Spiridon Čudotvorac, jedan je od najpoštovanijih svetitelja Crkve Hristove, čiji život i dela svedoče o božanskoj mudrosti, jednostavnosti i blagodati. Rođen je na Kipru krajem III veka, u malom selu Asino, i od mladosti se posvetio Hristu. Njegov život je primer skromnosti i neizmerne ljubavi prema bližnjem. Postrignut u monaštvo, Spiridon je ubrzo izabran za episkopa trimifuntskog. Poznat po svojoj duhovnoj dubini i čudotvornim isceljenjima, često je posmatran kao živi dokaz prisustva Božijeg u svetu. Jedan od njegovih najpoznatijih čuda jeste isceljenje bolesnika i siromaha…