Vračar je danas jedan od najprepoznatljivijih beogradskih krajeva – poznat po Hramu Svetog Save, kafanama, starim vilama i urbanom životu. Međutim, njegova istorija je mnogo starija od današnjeg izgleda.
Ime Vračar prvi put se pominje u dokumentima iz 16. veka, u vreme osmanske uprave. Postoje različita tumačenja porekla imena, a jedno od najčešćih povezuje ga sa rečju „vrač“ – čovek koji se bavio narodnim lečenjem.
Tokom osmanskog perioda ovaj prostor bio je izvan glavnog gradskog jezgra i uglavnom je imao seoski karakter.
Veliki preokret nastaje tokom 19. veka kada se Beograd širi izvan stare varoši. Nakon oslobođenja od osmanske uprave 1867. godine, Vračar postaje jedan od pravaca razvoja moderne prestonice.
Na ovom prostoru grade se škole, bolnice, državne ustanove i privatne kuće. Poseban značaj dobija krajem 19. i početkom 20. veka kada se formira novi građanski Beograd.
Jedan od najvažnijih događaja u istoriji Vračara vezan je za 1594. godinu, kada su, prema predanju, spaljene mošti Svetog Save na mestu koje se danas povezuje sa lokacijom Hrama.
Tokom 20. veka Vračar postaje jedan od najurbanijih delova grada. Tu se nalaze:
- Hram Svetog Save,
- Narodna biblioteka Srbije,
- Muzej Nikole Tesle,
- brojne zgrade iz perioda između dva svetska rata.
Vračar je zanimljiv jer na malom prostoru spaja različite epohe: osmanski Beograd, kraljevsku prestonicu, socijalistički grad i savremenu metropolu.
Zato Vračar nije samo deo grada – on je jedan od najjasnijih primera kako je Beograd rastao sloj po sloj.
