Šestojanuarska diktatura (poznata i kao šestosiječanjska diktatura) predstavlja period otvorene autoritarne vladavine u Kraljevini Jugoslaviji, započet 6. januara 1929. godine, kada je kralj Aleksandar I Karađorđević ukinuo Vidovdanski ustav, raspustio Narodnu skupštinu i lično preuzeo izvršnu, zakonodavnu i vojnu vlast.
Tim činom zabranjen je rad svih političkih stranaka i sindikata, ukinuti su politički skupovi, uvedena je stroga cenzura štampe i knjiga, a javni politički život praktično je zamrznut. Kao zvanična državna ideologija proglašeno je integralno jugoslovenstvo, koje je imalo za cilj potiskivanje nacionalnih identiteta u korist jedinstvene jugoslovenske nacije. Dana 3. oktobra 1929. godine država je i formalno promenila ime iz Kraljevine SHS u Kraljevinu Jugoslaviju.
Otpor i represija
Jedini organizovani politički otpor diktaturi pružila je Komunistička partija Jugoslavije, koja je pozvala narod na oružani otpor. Ovi pokušaji bili su brzo i brutalno ugušeni delovanjem policije i državnog aparata represije, uz brojna hapšenja, suđenja i smrtne kazne.
Oktroisani ustav i privid liberalizacije
Otvorena diktatura formalno je okončana donošenjem Oktroisanog ustava 3. septembra 1931. godine, kojim je dozvoljen ograničen politički život, ali isključivo u okviru režimske Jugoslovenske nacionalne stranke, pod vođstvom generala Petra Živkovića, glavnog nosioca diktature. Suštinski, autoritarni karakter vlasti ostao je nepromenjen.
Tek nakon Marsejskog atentata 1934. godine, u kojem je kralj Aleksandar ubijen, došlo je do stvarnog popuštanja političke kontrole. Novi regent, knez Pavle Karađorđević, dozvolio je obnovu stranačkog života i raspisao izbore 1935. godine, čime je diktatura faktički okončana.
Reakcije u zemlji
Šestojanuarske reforme nisu donele stabilnost niti opšte prihvatanje. Nezadovoljstvo je vladalo među gotovo svim političkim i nacionalnim grupama:
Srpski političari bili su pogođeni ukidanjem parlamentarnog sistema i ograničenjem političkog delovanja.
Bosanski muslimani bili su nezadovoljni podelom zemlje na banovine, jer su u svakoj od njih postali manjina, dok su muslimanski službenici često raspoređivani na niže administrativne položaje.
Hrvati su diktaturu doživeli kao kulminaciju centralizma i srpske hegemonije. Najradikalniji političar, Ante Pavelić, emigrirao je i uz podršku fašističke Italije započeo organizovanje ustaškog pokreta.
Vođa Hrvatske seljačke stranke Vladko Maček, naslednik ubijenog Stjepana Radića, objavio je u novembru 1932. godine rezoluciju u kojoj je zahtevao obnovu demokratije. Slične zahteve uputili su Anton Korošec u Sloveniji i Mehmed Spaho u Bosni. Sva trojica su uhapšena; Korošec i Spaho ubrzo su pušteni, dok je Maček osuđen na tri godine zatvora.
Pozadina uvođenja diktature
Duboka politička kriza Kraljevine SHS bila je posledica nerešenog agrarnog, nacionalnog i radničkog pitanja, kao i oštrih sukoba političkih stranaka. Ključni prelomni događaj desio se 20. juna 1928. godine, kada je radikalski poslanik Puniša Račić u Narodnoj skupštini ubio poslanike Hrvatske seljačke stranke Pavla Radića i Đuru Basaričeka, a teško ranio Stjepana Radića, koji je od posledica ranjavanja preminuo 8. avgusta iste godine.
Nakon toga rad Narodne skupštine bio je praktično blokiran, što je kralj Aleksandar iskoristio kao povod za ukidanje ustavnog poretka i uvođenje lične vlasti.
