Alarikova pljačka Rima predstavlja jedan od najznačajnijih događaja kasne antike. Dana 24. avgusta 410. godine, vojska Vizigota pod vođstvom kralja Alarik I zauzela je Rim i pljačkala ga tokom tri dana. Bio je to prvi put posle gotovo osam vekova da je „Večni grad“ pao u ruke stranog neprijatelja, što je izazvalo šok širom tadašnjeg rimskog sveta.
Kako je do toga došlo?
Krajem IV i početkom V veka Zapadno rimsko carstvo bilo je ozbiljno oslabljeno:
- neprekidnim građanskim sukobima,
- ekonomskom krizom,
- pritiskom varvarskih naroda na granice,
- političkim spletkama na dvoru cara Honorije.
Alarik nije prvobitno želeo da uništi Rim. Kao nekadašnji saveznik Rimljana tražio je zemlju za svoj narod, redovne isplate i visoki vojni položaj u rimskoj službi. Nakon višegodišnjih neuspešnih pregovora i pogubljenja rimskog vojskovođe Flavije Stilihon, odlučio je da silom izvrši pritisak na cara.
Opsada i pad grada
Vizigoti su tri puta opsedali Rim. Tokom treće opsade, 24. avgusta 410. godine, otvorena su Salarijska vrata (verovatno uz pomoć ljudi iz grada), pa su Alarikovi ratnici ušli u Rim. Grad je bio opljačkan naredna tri dana.
Iako je bilo pljačke i nasilja, Alarik je naredio da se poštede hrišćanske crkve, naročito bazilike posvećene svetim Petru i Pavlu, u kojima su mnogi stanovnici pronašli utočište. Opljačkane su palate bogatih senatora, odneta velika količina zlata, srebra i drugih dragocenosti, a među zarobljenima našla se i careva sestra Galija Placidija.
Da li je Rim tada pao zauvek?
Ne. To je česta zabluda.
Iako je pljačka bila ogroman simbolički udarac, Zapadno rimsko carstvo nije propalo 410. godine. Carstvo je nastavilo da postoji još 66 godina, sve do 476. godine, kada je svrgnut poslednji zapadnorimski car Romul Avgustul. Međutim, pljačka iz 410. pokazala je da Rim više nije nedodirljiv i da je nekadašnja svetska sila izgubila moć da zaštiti čak i svoj najčuveniji grad.
Istorijski značaj
Alarikova pljačka Rima smatra se jednom od prelomnih tačaka evropske istorije jer je:
- označila kraj mita o nepobedivosti Rima,
- pokazala duboku krizu Zapadnog rimskog carstva,
- ubrzala proces njegovog konačnog raspada,
- ostavila snažan psihološki utisak na savremenike, koji su događaj doživeli kao kraj jedne epohe.
Iako je Rim kasnije još jednom teško stradao – tokom pljačke Vandala 455. godine – upravo je Alarikov ulazak u grad ostao simbol početka kraja antičkog Rimskog carstva.
