Kada se danas prošeta Kalemegdanom, lako je zaboraviti da se nalazi na mestu koje je vekovima predstavljalo jednu od najvažnijih strateških tačaka jugoistočne Evrope. Razlog je jednostavan – upravo se tu susreću dve velike reke, Sava i Dunav. Ko god je kontrolisao ovo uzvišenje, kontrolisao je trgovačke puteve, vojne pravce i prilaz unutrašnjosti Balkana.
Prva utvrđenja na ovom prostoru podigli su Kelti nekoliko vekova pre nove ere. Kasnije dolaze Rimljani koji grade vojni logor Singidunum, iz kojeg će nastati današnji Beograd. Tokom narednih vekova tvrđavu su osvajali, rušili i obnavljali Vizantinci, Ugari, Srbi, Turci i Austrijanci.
Zbog svog položaja Beograd je često nazivan „kapijom Balkana”. Malo je gradova u Evropi koji su toliko puta bili osvajani i obnavljani. Istoričari procenjuju da je grad tokom svoje istorije bio razaran više od četrdeset puta.
Ime Kalemegdan nastalo je od turskih reči „kale” (tvrđava) i „megdan” (poljana, bojno polje). Prostor koji danas predstavlja najlepši gradski park nekada je bio otvorena zona ispred zidina sa koje su vojske nadzirale prilaze gradu.
Danas je Beogradska tvrđava mnogo više od istorijskog spomenika. Ona je simbol grada, mesto susreta prošlosti i sadašnjosti i najprepoznatljivija tačka prestonice. Sa njenih bedema pruža se pogled koji je vekovima određivao sudbinu Beograda.
