Kada bi neko želeo da upozna istoriju Beograda kroz samo jedan deo grada, Dorćol bi bio najbolji izbor. Malo koji kraj u prestonici može da se pohvali kontinuitetom života koji traje više od dve hiljade godina.
Još u 1. veku nove ere, Rimljani su na prostoru današnjeg Dorćola podigli vojni logor Singidunum, jednu od najvažnijih tvrđava na dunavskom limesu. Oko logora se razvilo civilno naselje sa ulicama, kupatilima, zanatskim radionicama i pristaništem na Dunavu. Arheološki ostaci rimskih termi i danas se mogu videti u podzemlju ovog dela grada.
Nakon dolaska Slovena u 6. i 7. veku, prostor nije izgubio značaj. Tokom srednjeg veka ovde su se razvijale trgovačke četvrti, a posle osmanskog osvajanja Beograda 1521. godine, Dorćol postaje jedno od najživljih gradskih naselja.
Ime Dorćol potiče od turskih reči „dört yol“, što znači „četiri puta“ ili „četiri raskrsnice“. Naziv nije slučajan – upravo se ovde ukrštalo nekoliko glavnih trgovačkih pravaca koji su povezivali tvrđavu, Dunav, varoš i puteve prema unutrašnjosti Balkana.
Tokom 16. i 17. veka, Dorćol je bio poznat po brojnim zanatlijama, karavanima i trgovcima iz različitih krajeva Evrope i Orijenta. U ovom delu grada živeli su Srbi, Turci, Jevreji, Jermeni, Cincari, Dubrovčani i Grci, pa se često opisuje kao prvi pravi multietnički kvart Beograda.
Nakon oslobađanja Srbije i odlaska turskog stanovništva posle 1867. godine, Dorćol dobija novi izgled. Grade se kuće u evropskom stilu, otvaraju fabrike, škole i prve moderne radionice.
Veliki deo Dorćola stradao je u bombardovanjima 1914, 1941. i 1944. godine, ali je sačuvao prepoznatljivu mrežu ulica i duh starog Beograda.
Danas je Dorćol spoj antičkog Singidunuma, osmanske varoši, građanskog Beograda 19. veka i savremenog urbanog života. Upravo zato mnogi istoričari smatraju da je on istorijsko srce prestonice.
