U eri ubrzanog razvoja veštačke inteligencije, tehnološke kompanije širom sveta ulažu ogromna sredstva u izgradnju infrastrukture koja pokreće savremene AI sisteme. Ova infrastruktura sastoji se od ogromnih data-centara – kompleksa servera i superračunara koji treniraju i izvršavaju napredne algoritme. Poslednjih godina počela je prava globalna trka za izgradnju ovih objekata, a investicije koje ulažu tehnološki giganti mere se desetinama i stotinama milijardi dolara.
Data-centri namenjeni veštačkoj inteligenciji često su veličine industrijskih zona, opremljeni stotinama hiljada specijalizovanih procesora i povezani optičkim mrežama velikog kapaciteta. Njihova potrošnja energije meri se gigavatima, što je uporedivo sa potrošnjom električne energije manjih gradova.
Sjedinjene Američke Države – globalni epicentar AI infrastrukture
Najveća koncentracija data-centara na svetu nalazi se u Sjedinjene Američke Države. Američke tehnološke kompanije poput Microsoft, Google, Amazon i Meta vode globalnu trku u izgradnji infrastrukture za veštačku inteligenciju.
Jedan od najvećih projekata gradi Microsoft u saveznoj državi Wisconsin. Kompleks poznat kao „Fairwater“ prostire se na više od 300 hektara i projektovan je za rad sa stotinama hiljada grafičkih procesora. Ovakvi centri namenjeni su treniranju velikih AI modela koji zahtevaju ogromne količine računske snage.
Država Ohio takođe postaje važno središte AI infrastrukture, gde Google razvija velike cloud i AI kampuse u okolini grada Columbus. Ovi objekti predstavljaju deo šire mreže data-centara koji zajedno čine jednu od najvećih računski povezanih infrastruktura na svetu.
Veliki projekti razvijaju se i u saveznoj državi Texas, gde gotovo sve velike tehnološke kompanije grade nove centre. Analitičari procenjuju da bi upravo Texas mogao postati najveće tržište data-centara u svetu do kraja ove decenije.
Kina – nacionalna strategija za AI
Pored Sjedinjenih Država, veliki razvoj AI infrastrukture odvija se i u Kina. Kineske kompanije i državne institucije grade ogromne data-centre kako bi podržale razvoj domaće veštačke inteligencije.
Jedan od najpoznatijih kompleksa nalazi se u regionu Unutrašnje Mongolije, gde su izgrađeni ogromni data-centri koji koriste hladnu klimu ovog područja za prirodno hlađenje servera. Ovakav pristup značajno smanjuje troškove energije i omogućava stabilan rad ogromnih računarskih sistema.
Sever Evrope – nova destinacija za AI infrastrukturu
Sever Evrope postaje sve atraktivnija lokacija za izgradnju data-centara. Zemlje poput Norveška privlače investicije zbog hladne klime, stabilnog energetskog sistema i obilja obnovljive energije.
U gradu Narvik planira se izgradnja velikog hyperscale data-centra koji će koristiti hidroenergiju i prirodno hlađenje, čime se smanjuje ekološki otisak ovakvih objekata.
Evropa i digitalna suverenost
Evropske zemlje takođe pokušavaju da razviju sopstvenu infrastrukturu kako bi smanjile zavisnost od američkih tehnoloških kompanija. U Nemačka, na primer, planirana je izgradnja velikog AI data-centra u Bavarskoj koji će imati kapacitet od 30 megavata, sa planom proširenja na čak 120 megavata.
Ovakvi projekti deo su šire strategije Evropske unije da razvije sopstveni digitalni ekosistem i infrastrukturu za napredne tehnologije.
Indija i Azija – nova tržišta rasta
U Indija planira se izgradnja ogromnog AI data-center kampusa u gradu Visakhapatnam. Projekat uključuje investicije vredne desetine milijardi dolara i deo je nacionalne strategije razvoja veštačke inteligencije.
Istovremeno, u jugoistočnoj Aziji sve veću ulogu dobija Malezija, gde se razvijaju veliki AI cloud sistemi opremljeni desetinama hiljada naprednih procesora. Ovaj region postaje važan tehnološki centar zahvaljujući strateškoj lokaciji i brzo rastućoj digitalnoj ekonomiji.
Zašto se AI data-centri grade na određenim lokacijama
Postoji nekoliko ključnih faktora koji utiču na izbor lokacije za ovakve objekte.
Prvi je dostupnost energije. AI serveri troše ogromne količine električne energije, pa kompanije traže mesta gde je energija jeftina i stabilna. Drugi važan faktor je klima, jer hladnije temperature smanjuju troškove hlađenja servera.
Treći faktor je internet infrastruktura. Data-centri moraju biti povezani sa glavnim optičkim mrežama i cloud sistemima širom sveta. Na kraju, politička stabilnost i regulatorni okvir takođe igraju važnu ulogu u odlukama investitora.
AI infrastruktura kao industrija budućnosti
Prema procenama analitičara, tehnološke kompanije bi mogle da ulože stotine milijardi dolara u nove data-centre tokom narednih godina. Kako se veštačka inteligencija sve više koristi u medicini, finansijama, nauci i industriji, potreba za ogromnim računarskim kapacitetima nastaviće da raste.
Zbog toga mnogi stručnjaci smatraju da će infrastruktura za veštačku inteligenciju postati jednako važna kao energetska ili transportna infrastruktura. Data-centri koji se danas grade mogli bi da budu temelj digitalne ekonomije u decenijama koje dolaze.
Foto: Ilustracija/ pixabay
