Miоnica jе gradskо nasеljе u Srbiji koje se nalazi na skoro 90 kilometara od Beograda u оpštini Miоnica u Коlubarskоm оkrugu.
Mionica je varošica i opština u Zapadnoj Srbiji, smeštena u valjevskom kraju, između pitomih brda, šuma i izvora čiste vode po kojima je i dobila ime. Ovo područje je poznato po zdravom podneblju, bujnoj prirodi i dugoj tradiciji seoskog života.
Najpoznatija je kao rodno mesto vojvode Živojina Mišića, jednog od najvećih stratega Prvog svetskog rata, pa je i njegov rodni dom danas memorijalni kompleks i najznačajnija kulturno-istorijska tačka opštine.
Opština obuhvata više sela i bogata je izvorima, lekovitom vodom, starim običajima i manifestacijama kao što su „Mišićevi dani“ i razni vašari. Kroz Mionički kraj protiče reka Ribnica, a čitav teren obiluje zelenilom, livadama i blagim padinama koje joj daju vrlo prepoznatljiv, miran karakter.
Mionica je i poljoprivredni kraj — voćarstvo, stočarstvo i pčelarstvo ovde i dalje imaju veliki značaj, a poslednjih godina razvijaju se i turizam i ruralna domaćinstva.
ISTORIJSKI PREGLED
- Praistorija i rani tragovi
Praistorijski period – područje današnje Mionice bilo je naseljeno još u neolitu; arheološki nalazi u okolnim selima ukazuju na tragove ranih zajednica.
Rimljani (I–IV vek) – preko valjevskog kraja prolazile su rimske komunikacije, a iskopine govore o postojanju manjih naseobina i utvrđenja.
- Srednji vek
12–14. vek – u doba srpske srednjovekovne države, područje Mionice pripadalo je župi u sastavu Raške države. Pojavljuju se prvi zapisi o selima u okolini, posebno u okviru manastirskih metoha.
1389 – nakon Kosovske bitke, ovaj kraj, kao i cela Zapadna Srbija, trpi upade i nesigurnost, ali ostaje uglavnom ruralan i stabilan za stanovništvo.
- Osmansko doba
1389 – pad Srpske despotovine; područje pada pod osmansku vlast.
16–18. vek – postepeno formiranje seoskih zaseoka, među kojima se počinje pominjati i Mionica kao ime šireg područja bogatog izvorima.
Stanovništvo se bavi stočarstvom, zemljoradnjom i trgovinom ka Valjevu i Šapcu.
- Ustanak i oslobođenje
1804–1813. Prvi srpski ustanak – mionički kraj aktivno učestvuje; javljaju se lokalni ustanici i hajduci.
1815. Drugi srpski ustanak – ponovo aktivan kraj, nakon kog dolazi do stabilizacije života u selima.
1820–1840. – u vreme Miloša Obrenovića formiraju se savremene administrativne oblasti i prvi put se jasno izdvaja mionički kraj kao zasebna teritorijalna celina.
19. vek – formiranje varošice
- 1850–1870. – izgradnja glavnih puteva ka Valjevu i Kosjeriću potiče razvoj trgovine i zanatstva.
- 1873 – otvara se osnovna škola u Mionici.
- 1880 – počinje formiranje pijace, kovačkih radionica i razvija se čaršija.
- 1893– rođen Živojin Mišić u Struganiku (opština Mionica), kasnije vojvoda i jedan od najznamenitijih srpskih vojskovođa.
20. vek
1893 – početak Prvog svetskog rata; kraj je uzdrman mobilizacijom i ratnim dejstvima, ali ostaje važan zbog Mišićeve uloge u Kolubarskoj bici.
1918–1941. – modernizacija sela, razvoj trgovine i zadružnog sistema.
1941–1945. – Mionica tokom Drugog svetskog rata prolazi kroz partizansku i četničku aktivnost; kraj je više puta prelazio iz ruke u ruku.
1950-e–1980-e – infrastrukturni razvoj, elektrifikacija, asfaltiranje puteva i podizanje novih ustanova.
- Savremeno doba
1990-e – 2000-e – opština se suočava sa ekonomskim izazovima, ali i razvija poljoprivredu i turizam.
2010–danas – obnavlja se rodna kuća Živojina Mišića, uređuju se izvorišta i gradsko jezgro, jačaju manifestacije poput „Mišićevih dana“ i lokalni turizam.