Česma Kneginje Ljubice – Gospođetina
Država: Srbija
Grad: Beograd
Sagrađena: pre 1843.
Česma Kneginje Ljubice, a u narodu prozvana kao „Gospođetina“ nalazila se negde u današnjoj Risanskoj ulici.
Risanska ulica nalazi se na teritoriji opštine Savski venac. Prostire se od ulice Savske 13, seče ulicu Dr Aleksandra Kostića i ide do Sarajevske ulice, odnosno do Hajduk-Veljkovog venca.
Ova ulica se tada zvala upravo po česmi Kneginje Ljubice.
- Knaginjina česma (1872 – 1893)
- Kneginje Ljubice česma (1893 – 1896)
Tačno vreme gradnja česme nije poznato, ali je nešto pre 1843. godine. Gradnju česme je platila kneginja Ljubica kao deo svoje zadužbine.
Početkom 20. veka nakon što je bila zapuštena, plac gde se nalazila česma je prodata budućem gradonačelniku Beograda i inženjeru. Milošu Savčiću.
Tokom Prvog svetskog rata česma je uništena, pa je na tom mestu sagrađena zgrada.
Sećanje bez obeležja
Danas, prolaznici Risanskom ulicom nemaju nikakav znak koji bi ih podsetio da je tu nekada postojala česma koja je dala ime čitavom kraju. Česma Kneginje Ljubice ostala je zabeležena samo u starim mapama, dokumentima i retkim istorijskim zapisima – kao svedočanstvo vremena kada su zadužbine oblikovale grad, a voda bila centar javnog života.
Nestanak Gospođetine nije samo priča o jednoj česmi, već i simbol šireg procesa u kome je Beograd, u svojoj ubrzanoj modernizaciji, često brisao sopstvene slojeve pamćenja. Ono što je nekada bilo svakodnevica, danas je istorija – tiha, neobeležena i gotovo zaboravljena.
Foto: Ilustracija / A.M
