| Podatak | Informacija |
|---|---|
| Puni naziv | Beogradski sport klub |
| Skraćeni naziv | BSK |
| Osnovan | 6. jula 1911. godine |
| Mesto osnivanja | Beograd |
| Država | Kraljevina Srbija |
| Sport | Fudbal |
| Klupske boje | plava i bela |
| Prvi teren | Trkalište, Beograd |
| Naslednik | OFK Beograd |
| Status | Istorijski klub; tradiciju danas baštini OFK Beograd |
Beogradski sport klub (BSK) bio je jedan od najznačajnijih fudbalskih klubova u istoriji Beograda, Srbije i Kraljevine Jugoslavije. Osnovan je 6. jula 1911. godine u Beogradu, a nastao je izdvajanjem fudbalske sekcije kluba Srpski mač. BSK je tokom međuratnog perioda postao najuspešniji fudbalski klub u Jugoslaviji, osvojivši pet državnih prvenstava. Posle Drugog svetskog rata klub je ukinut i preoblikovan, a njegovu tradiciju danas nastavlja OFK Beograd.
Osnivanje
BSK je osnovan 6. jula 1911. godine na osnivačkoj skupštini održanoj u kafani „Ženeva“, koja se nalazila na uglu Aleksandrove i Beogradske ulice, u blizini današnjeg Pravnog fakulteta. Klub je nastao nakon raskola u Srpskom maču, jednom od pionirskih beogradskih fudbalskih klubova.
Za prvog predsednika izabran je Andra Jović, dok su potpredsednici bili Danilo Stojanović – Čika Dača i Jevrem Pantelić. Sekretar je bio Dušan Milošević, blagajnik Miloš Ekert, a među članovima prve uprave nalazili su se Momčilo Živanović, Ivan Živković i Boško Krstić. Klupski fotograf bio je Ljubiša Glišić, dok je za umetničko oblikovanje reklamnog materijala bio angažovan arhitekta Aleksandar Deroko.
Ime Beogradski Sport Klub predložio je Miloš Ekert.
Već sama činjenica da je među ljudima koji su učestvovali u stvaranju kluba bio i Čika Dača pokazuje koliko je tadašnji beogradski fudbal bio mali po broju ljudi, a ogroman po posledicama. Nekoliko desetina entuzijasta praktično je postavljalo temelje sporta koji će nekoliko decenija kasnije imati stadione, reprezentativce i državna prvenstva.
Prva utakmica
BSK je svoju prvu javnu utakmicu odigrao 13. oktobra 1911. godine, protiv Šumadije iz Kragujevca. Taj susret predstavlja jedan od važnih događaja u najranijoj istoriji kluba.
Klub je u početku koristio teren na nekadašnjem Beogradskom trkalištu, na prostoru koji danas zauzima kompleks Tehničkih fakulteta. Osnivačka skupština upravo je odlučila da se na ustupljenom opštinskom zemljištu podigne klupsko igralište.
Prve godine
U godinama pre Prvog svetskog rata BSK se vrlo brzo nametnuo kao jedan od vodećih fudbalskih klubova u Beogradu.
Razvoj kluba odvijao se u vreme kada još nije postojao jedinstven i stabilan sistem državnog prvenstva. Klubovi su igrali međusobne utakmice, gradska i regionalna takmičenja, a status najboljeg često se određivao na osnovu rezultata protiv tadašnjih vodećih ekipa.
BSK je već tada počeo da stvara reputaciju jednog od najjačih srpskih klubova.
Prvi svetski rat i obnova
Prvi svetski rat prekinuo je normalan razvoj sporta u Srbiji.
Veliki broj fudbalera i članova beogradskih klubova mobilisan je, a sportski život praktično je prestao.
BSK je obnovio rad 1919. godine, nakon završetka rata. U novim političkim okolnostima klub je postao deo sportskog sistema Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, a potom Kraljevine Jugoslavije.
Upravo će u međuratnom periodu BSK dostići svoj najveći uspon.
BSK kao najmoćniji klub Jugoslavije
Tokom dvadesetih i naročito tridesetih godina BSK je postao dominantna sila jugoslovenskog fudbala.
Klub je bio poznat po plavo-belim dresovima, snažnoj organizaciji i velikom broju kvalitetnih fudbalera. Njegov značaj odavno je prevazišao granice Beograda.
Kada je uvedeno jedinstveno državno prvenstvo, BSK je postao jedan od njegovih glavnih protagonista.
Između dva svetska rata klub je osvojio pet titula prvaka Jugoslavije:
- 1930/31.
- 1932/33.
- 1934/35.
- 1936/37.
- 1938/39.
U tom periodu BSK je bio najuspešniji klub tadašnje države. Njegova dominacija bila je toliko izražena da se tridesete godine često smatraju zlatnim dobom beogradskog i jugoslovenskog klupskog fudbala.
Državni prvak 1930/31.
Prva titula državnog prvaka osvojena je u sezoni 1930/31.
Time je BSK postao prvak Kraljevine Jugoslavije i potvrdio ono što je već godinama bilo vidljivo u domaćem fudbalu – da je beogradski klub izrastao u nacionalnu fudbalsku silu.
Tri godine kasnije ponovo je osvojio prvenstvo, a zatim je usledio još uspešniji niz sredinom tridesetih.
Dominacija tridesetih godina
BSK je osvojio prvenstva:
1932/33, 1934/35, 1936/37. i 1938/39.
Na taj način klub je u periodu od samo devet sezona osvojio četiri titule, a ukupno pet u deceniji.
Upravo zbog toga BSK zauzima posebno mesto u istoriji jugoslovenskog fudbala. Njegov međuratni period nije bio samo uspešan — bio je period dugotrajne dominacije.
Kup
Pored prvenstava, BSK je osvajao i nacionalni kup.
U istorijskim evidencijama današnjeg OFK Beograda BSK-ove titule i kupovi računaju se kao deo klupskog kontinuiteta. Među osvojenim kupovima navode se 1934. godina, kao i kasniji trofeji koje je klub osvojio pod drugim imenima.
Za samu istoriju BSK-a posebno je važan period u kojem je klub istovremeno bio kandidat za vrh prvenstva i jedna od najjačih kup-ekipa.
Reprezentativci
BSK je dao veliki broj fudbalera jugoslovenskoj reprezentaciji.
Među njegovim najpoznatijim igračima bili su Aleksandar Tirnanić, Blagoje Marjanović – Moša, Milutin Ivković, Branislav Hrnjiček, Milovan Jakšić i drugi.
Neki od njih predstavljali su Jugoslaviju na međunarodnim takmičenjima i Svetskom prvenstvu.
Posebno mesto zauzima Milovan Jakšić, jedan od najpoznatijih jugoslovenskih golmana svoje generacije, dok je Aleksandar Tirnanić bio jedan od najvažnijih napadača jugoslovenskog fudbala.
BSK je tako postao jedan od glavnih izvora reprezentativaca.
Svetsko prvenstvo 1930.
Na prvom Svetskom prvenstvu u fudbalu, održanom 1930. godine u Urugvaju, za reprezentaciju Kraljevine Jugoslavije nastupali su fudbaleri povezani sa vodećim beogradskim klubovima.
Među njima su bili i igrači BSK-a, što pokazuje koliko je klub već tada imao važnu ulogu u stvaranju državne reprezentacije.
Jugoslavija je na tom turniru ostvarila istorijski uspeh plasmanom u polufinale.
BSK i reprezentacija
Veza između BSK-a i reprezentacije bila je toliko jaka da je klub tokom tridesetih praktično predstavljao jednu od glavnih baza jugoslovenskog nacionalnog tima.
To nije bilo slučajno.
BSK je imao veliki broj kvalitetnih igrača, snažnu organizaciju i iskustvo igranja velikih utakmica. U vremenu kada profesionalni fudbal još nije imao današnji oblik, veliki klubovi su istovremeno bili sportske škole, društvene organizacije i centri okupljanja najboljih igrača.
Drugi svetski rat
Drugi svetski rat ponovo je prekinuo normalan rad kluba.
Okupacija Beograda i ratne okolnosti teško su pogodile čitav sportski sistem.
BSK je tokom ratnih godina nastavio da postoji u izmenjenim okolnostima, ali je završetak rata doneo mnogo radikalnije promene.
Godine 1945. novi politički sistem ukinuo je veliki broj predratnih sportskih društava i klubova. BSK je prestao da postoji pod svojim istorijskim imenom.
Gašenje BSK-a i nastanak Metalca
Posle oslobođenja Beograda formiran je novi sportski sistem.
BSK je 25. marta 1945. godine preimenovan odnosno reorganizovan kao Radnički sportski klub Metalac.
Time je završena istorija BSK-a kao kluba pod njegovim izvornim imenom.
Međutim, nije završena istorija njegovog fudbalskog kontinuiteta.
Metalac će tokom narednih godina menjati imena, a iz te tradicije nastaje klub koji danas poznajemo kao OFK Beograd.
Od Metalca do OFK Beograda
Posleratna istorija kluba prošla je kroz nekoliko naziva i organizacionih promena.
Jedan od najvažnijih bio je naziv BofK Beograd, odnosno Beogradski omladinski fudbalski klub, a zatim je usvojen naziv OFK Beograd – Omladinski fudbalski klub Beograd.
Današnji OFK Beograd zvanično svoju istoriju vodi od 1911. godine, odnosno od osnivanja BSK-a.
Zbog toga BSK nije jednostavno „ugašeni klub“ u istorijskom smislu. Njegova sportska tradicija nastavljena je kroz klub koji danas postoji.
Istorijski kontinuitet
U enciklopedijskoj obradi važno je napraviti razliku između imena kluba i klupskog kontinuiteta.
BSK kao naziv prestao je da postoji 1945. godine.
Ali istorija kluba koji je osnovan 1911. godine nije time nestala. OFK Beograd danas baštini njegovu tradiciju, rezultate, trofeje i istorijski kontinuitet. Zvanična istorija OFK Beograda upravo od osnivanja BSK-a vodi priču o prvom veku postojanja kluba.
Zato se u istoriji srpskog fudbala može govoriti o:
BSK (1911–1945)
→ Metalac
→ BofK Beograd
→ OFK Beograd
uz različite organizacione i imenske faze posleratnog perioda.
Klupske boje
BSK je nastupao u plavo-belim bojama. Te boje ostale su jedan od najprepoznatljivijih elemenata tradicije kluba i kasnije su postale zaštitni znak OFK Beograda.
Plavo-beli su tokom decenija postali jedno od tradicionalnih beogradskih sportskih obeležja.
Stadion
Istorija BSK-a vezana je za nekoliko terena u Beogradu.
Prvo igralište klub je dobio na prostoru nekadašnjeg Trkališta, na mestu današnjih Tehničkih fakulteta.
Kasnije je BSK dobio stadion koji je postao jedan od najvažnijih fudbalskih objekata u Beogradu, a posleratni naslednik kluba nastavio je tradiciju na Omladinskom stadionu na Karaburmi.
Današnji OFK Beograd koristi Omladinski stadion, a klupska tradicija direktno ga povezuje sa BSK-om osnovanim 1911. godine.
Najvažniji igrači
Među fudbalerima koji su obeležili istoriju BSK-a bili su:
Blagoje Marjanović – Moša, jedan od najvećih napadača jugoslovenskog fudbala između dva rata;
Aleksandar Tirnanić – Tirke, reprezentativac i jedna od najvećih zvezda tadašnjeg jugoslovenskog fudbala;
Milutin Ivković – Milutinac, reprezentativac i kapiten Jugoslavije;
Milovan Jakšić, legendarni golman;
Branislav Hrnjiček, reprezentativac i jedan od poznatih igrača BSK-a.
Njihova imena vezuju BSK za zlatnu generaciju jugoslovenskog fudbala tridesetih godina.
Trofeji
Prvenstvo Jugoslavije
BSK je osvojio pet državnih prvenstava:
- 1930/31.
- 1932/33.
- 1934/35.
- 1936/37.
- 1938/39.
Kup
BSK je osvojio i Kup Jugoslavije 1934. godine, dok se u kasnijem kontinuitetu kluba bilježe i kup-trofeji osvojeni pod posleratnim nazivima.
Najvažnije godine
6. jul 1911. – osnovan Beogradski sport klub u kafani „Ženeva“.
13. oktobar 1911. – odigrana prva javna utakmica BSK-a, protiv Šumadije iz Kragujevca.
1919. – obnovljen rad kluba posle Prvog svetskog rata.
1930/31. – osvojena prva titula državnog prvaka.
1932/33. – druga titula državnog prvaka.
1934. – osvojeno državno prvenstvo i Kup.
1934/35. – treća titula državnog prvaka.
1936/37. – četvrta titula.
1938/39. – peta titula državnog prvaka.
1945. – BSK prestaje da postoji pod svojim istorijskim imenom i ulazi u novi posleratni sportski sistem kao Metalac.
1950-e – kroz promene imena i organizacije razvija se klub koji će postati OFK Beograd.
1911–danas – OFK Beograd tradiciju BSK-a smatra delom svoje istorije.
