Kaluđerica je prigradsko naselje u istočnom delu Belgrade i administrativno pripada gradskoj opštini Grocka. Nalazi se uz važnu saobraćajnicu koja povezuje Beograd sa jugoistočnim delovima Srbije, u blizini autoputa i puta prema Smederevu. Po broju stanovnika Kaluđerica je jedno od najvećih prigradskih naselja u Srbiji i često se navodi kao jedno od najvećih neplanski izgrađenih naselja u Evropi.
Naselje se razvilo na prostoru koji je ranije bio pretežno poljoprivredno zemljište i šuma. Ime Kaluđerica verovatno potiče od reči „kaluđer“ (monah), što upućuje na pretpostavku da su u ovom području nekada postojali manastirski posedi ili zemljište koje je pripadalo crkvi. Tokom dužeg perioda ovo područje je bilo retko naseljeno, sa manjim imanjima i vinogradima.
Najveći razvoj Kaluđerice počinje tokom druge polovine 20. veka, naročito sedamdesetih i osamdesetih godina. Tada se veliki broj ljudi iz različitih delova Srbije doseljava u okolinu Beograda u potrazi za poslom. Kako je zemljište u Kaluđerici bilo relativno jeftino, počela je intenzivna individualna gradnja kuća, često bez urbanističkih planova i dozvola. Zbog toga se naselje širilo brzo i spontano, sa uskim ulicama i različitim stilovima gradnje.
Danas je Kaluđerica gusto naseljeno prigradsko područje sa velikim brojem porodičnih kuća, lokalnih prodavnica, škola i drugih sadržaja. Iako je dugo imala problem sa infrastrukturom, poslednjih godina se ulaže u unapređenje puteva, vodovoda i javnih usluga. Blizina Beograda čini je atraktivnom za stanovanje, jer mnogi stanovnici rade u gradu, dok žive u ovom prigradskom naselju.
Zbog svoje veličine i specifičnog načina razvoja, Kaluđerica je često predmet urbanističkih studija koje se bave širenjem velikih gradova i fenomenom neplanske suburbanizacije.