Ознака: istorijski zabavnik

Datum rođenja: oko 1377.Mesto rođenja: verovatno PrištinaDatum smrti: 24. decembar 1456.Mesto smrti: Smederevski grad Đurađ Branković, srpski despot od 1427. do 1456. godine, predstavlja jednu od ključnih ličnosti poznog srednjeg veka na Balkanu. Njegova vladavina odvijala se u uslovima izrazite geopolitičke nestabilnosti, obeležene ekspanzijom Osmanskog carstva i pritiskom Ugarske kraljevine. Dolazak na vlast Nakon smrti despota Stefana Lazarevića 1427. godine, Srpska despotovina našla se u izuzetno složenom položaju. U skladu sa ranijim ugovorima, Beograd je morao biti predat Ugarskoj, što je dovelo do gubitka najznačajnijeg vojnog i ekonomskog centra države.…

Read More

Petar Pustinjak, poznatiji kao Pjer L’Ermit (Pierre l’Ermite), bio je jedan od najznačajnijih duhovnih vođa Prvog krstaškog rata (1096–1099). Iako formalno nije bio vitez, njegova propovednička aktivnost mobilisala je veliki broj ljudi, pretežno siromašnih seljaka i zanatlija, što je stvorilo fenomen „narodnih krstaša“. Njegova uloga i danas predstavlja primer snažnog religioznog uticaja u srednjovekovnoj Evropi. Oko godine 1050, u krajevima severne Francuske, rodio se sveštenik koji će ostati upamćen kao Pjer L’Ermit, ili Petar Pustinjak. Od mladosti, on je vodio život pustinjaka – bez udobnosti i zemaljskih privilegija, u molitvi…

Read More

U srednjovekovnoj Srbiji kruna nije čekala smrt da bi se pojavila. Ona je često stajala na glavi mladog čoveka, još uvek u senci oca, ali već dovoljno teška da ga navuče u vrtlog vlasti, intriga i krvi. Ta kruna nosila je ime — mladi kralj. To nije bio samo naslednik. Bio je to vladar u nastajanju, savladar po pravu i po nuždi, čovek koji je istovremeno učio da vlada i bivao iskušavan da preuzme sve. Država koja nije smela da čeka Srpska država pod Nemanjićima rasla je brzo, često brže…

Read More

Milan Obrenović (Brusnica, između 1767. i 1780 – Bukurešt, 16. decembar 1810) Milan Obrenović bio je rudnički vojvoda u Prvom srpskom ustanku, član Praviteljstvujuščeg sovjeta i polubrat po majci kneza Miloša Obrenovića. Smatra se prvom istaknutom istorijskom ličnošću iz porodice Obrenović koja je kasnije dala vladajuću dinastiju Srbije. Poreklo i porodica Rođen je u Brusnici oko 1770. godine, kao sin Obrena Martinovića i Višnje, rođene u Donjoj Trepči. Imao je brata Jakova i sestru Stanu. Nakon Obrenove smrti, Višnja se preudala za Teodora Mihailovića iz Gornje Dobrinje, sa kojim je…

Read More

Kada je u jesen 1355. godine, negde na putu između Skoplja i Prizrena, umro car Stefan Dušan, Srbija je ostala bez čoveka čija je senka držala carstvo na okupu. Vest o njegovoj smrti širila se brže od glasnika, a sa njom i nemir: veliki su znali da dolazi vreme bez jake ruke. Na presto je stupio njegov sin, Stefan Uroš V, mlad, tih i više sklon knjizi i molitvi nego sablji i kazni. Istorija će ga upamtiti kao Nejakog, ali vreme u koje je stupio bilo je jače od jednog…

Read More

Ustanci u Hercegovini i politički kontekst Srpski ustanici su 1875. godine podigli ustanak u Hercegovini, tada u sastavu Osmanskog Carstva. Ustanak je bio više usmeren protiv lokalnih feudalnih vlasti nego protiv centralne vlasti u Carigradu, ali je ubrzo pokrenuo seriju pobuna i sukoba protiv Osmanskog Carstva na Balkanu. U tim okolnostima, dve vazalne kneževine – Srbija i Crna Gora – nisu mogle ostati po strani i 18. juna 1876. objavljuju rat Osmanskom Carstvu. Međutim, političke prilike u Evropi nisu išle u korist Srbije; Evropa je formalno ignorisala srpske molbe za…

Read More

Kada je Laza Kostić prvi put stupio u kuću bogatog bačkog veleposednika Lazara Dunđerskog u Čeneju, bio je u šestoj deceniji života — umoran od političkih borbi, opterećen dugogodišnjim nesporazumima sa narodnim prvacima, razočaran u prijateljstva i ideale iz mladosti. U tom trenutku nije mogao ni da sluti da će jedna devojka, dvadesetogodišnja Lenka, ući u njegov život kao najsvetliji i najbolniji plamen koji će ikada poneti. Prvi susret — susret dveju epoha Lenka Dunđerski (1870–1895), kći Lazara Dunđerskog, bila je vaspitana u duhu evropske kulture: govorila je strane jezike,…

Read More

U istoriji srpske kulture postoje ličnosti koje su za života bile tek tihe, nenametljive pojave, ali su posle smrti prerasle u simbole veće od svake lične sudbine. Lenka Dunđerski je jedna od njih — devojka čiji kratki život, neproživljene godine i rano ugašena svetlost odjekuju daleko jače nego što bi iko mogao zamisliti u vreme dok je koračala kroz salaše Čeneja i svečane sobe porodičnog doma. Rođenje sveta na salašu Dunđerskih Rođena 18. februara 1870. godine kao kći Lazara Dunđerskog, jednog od najbogatijih i najuglednijih Srba u Habzburškoj monarhiji, Lenka…

Read More

Sava Vladislavić Raguzinski (oko 1668/1670–1738) predstavlja jednu od ključnih ličnosti rane moderne diplomatske istorije Ruskog carstva. Njegova aktivnost obuhvata obaveštajni rad, trgovačke misije, diplomatske pregovore sa Osmanskim i Kineskim carstvom, kao i značajan uticaj na kulturne tokove u Rusiji u epohi Petra Velikog. Poseban istorijski značaj ima njegova uloga u zaključenju Kjahtinskog ugovora 1727. godine, prvog sveobuhvatnog sporazuma kojim je utvrđena istočna granica između Rusije i Kine. Cilj ovog rada jeste da, na osnovu dostupne istoriografske građe, predstavi životni put, diplomatsku delatnost i dugoročan geopolitički uticaj Raguzinskog. Figura Save Vladislavića…

Read More

Topolska buna, koja je izbila 25. novembra 1877. (7. decembra po novom kalendaru), predstavlja jedan od najzanimljivijih, ali i najkontroverznijih unutrašnjih sukoba u Srbiji 19. veka. Dok se zemlja pripremala za uključenje u Drugi srpsko-turski rat, deo narodne vojske odbio je poslušnost, a politički protivnici kneza Milana Obrenovića pokušali su da iskoriste nezadovoljstvo u vojsci kako bi pokrenuli promenu vlasti. Butina kratkotrajnost — svega četiri dana — ne odražava njen značaj: ona je otkrila duboke lomove unutar države, meko tkivo vojske i opasnost od uplitanja političkih struja koje su želele…

Read More

Francusko-Nemački plan postao je platforma EU za dijalog između Beograda i Prištine. Predlog se pojavio sredinom 2022. godine. Predlog je navodno pripremila diplomatska ekipa iz Francuska i Nemačka: savetnici predsednika Francuske i kancelara Nemačke — i to u koordinaciji sa izaslanikom EU za dijalog. Po tom predlogu, cilj je da Srbija i Kosovo postanu „dobri susedi“, da uspostave normalne odnose na bazi jednakih prava. Francusko-nemački predlog Član 1 Strane će međusobno razvijati normalne, dobrosusedske odnose na osnovu jednakih prava. Obe strane će međusobno priznati svoja dokumenta i nacionalne simbole, uključujući…

Read More

Datum formiranja: avgust 1914.Mesto: Beograd, Niš, ValjevoRat: Prvi svetski rat (1914–1918) Kada je Austrougarska 28. jula 1914. objavila rat Srbiji, mlada država suočila se s dramatičnim nedostatkom oficira. Tek završeni Balkanski ratovi ostavili su srpsku vojsku iscrpljenom — mnogi najbolji oficiri već su bili poginuli ili ranjeni. Dok se mobilizacija odvijala, Ministarstvo vojske donelo je jednu od najtežih odluka u modernoj srpskoj vojnoj istoriji: brzo ubrzati obuku pitomaca Vojne akademije, podoficirske škole i većeg broja gimnazijalaca i univerzitetskih studenata, i uputiti ih na front kao rezervne oficire. Tako je nastala…

Read More

Osnovne činjenice Datum: 1. decembar 1981. Kompanija: Inex-Adria Aviopromet (kasnije Adria Airways) Tip aviona: McDonnell Douglas MD-80 (MD-81) Let: Čarter let Ljubljana – Ajaccio (Korzika) Broj žrtava: 180 poginulih Preživeli: Nema Mesto nesreće: Planinski masiv Mont San-Pietro, nedaleko od aerodroma Ajaccio Najveća tragedija jugoslovenskog civilnog vazduhoplovstva dogodila se 1. decembra 1981. godine, kada je avion Inex-Adria Avioprometa, na čarter letu 1308 iz Ljubljane ka Ajacciju na Korzici, udario u planinski masiv Mont San-Pietro. U nesreći je poginulo svih 180 putnika i članova posade, čime je ova katastrofa postala najteža u…

Read More