Категорија: BEOGRAD – PRAZNICI

Teofan Ispovednik (grč. Theophanes Homologetes) jedan je od najznačajnijih hrišćanskih pisaca i svedoka burnog perioda Vizantijskog carstva tokom 8. i početka 9. veka. Osnovni podaci Život i istorijski kontekst Teofan je poticao iz ugledne i bogate porodice u Carigrad. Kao mlad, bio je povezan sa carskim dvorom, ali se vrlo rano odrekao svetovnog života i zamonašio. Zajedno sa suprugom (sa kojom je stupio u brak iz porodičnih razloga, ali su živeli u uzdržanju), odlučio je da prihvati monaški život. Osnovao je manastir u oblasti Bitinija, gde se posvetio asketskom životu,…

Read More

Sofronije Jerusalimski (oko 560 – 11. mart 638) bio je jedan od najznačajnijih teologa i crkvenih pisaca ranog hrišćanstva, posebno poznat po svojoj borbi protiv jeresi monotelitizma i po ulozi u očuvanju pravoslavnog učenja u burnom periodu Vizantijskog carstva. Život i istorijski kontekst Rođen je verovatno u Damasku ili okolini, u oblasti tadašnje Vizantijsko carstvo. Bio je visoko obrazovan i rano se posvetio monaškom životu. Najveći deo života proveo je kao monah i pisac, putujući kroz važne duhovne centre kao što su Egipat i Palestina. Blisko je sarađivao sa Jovan…

Read More

Sveti Kodrat bio je hrišćanski mučenik iz vremena ranih progona Crkve, postradao u Korint u III veku, najverovatnije za vreme cara Decije Trajan (249–251). Poreklo i život Kodrat je, prema predanju, rođen u pustinji. Njegova majka, hrišćanka po imenu Rufina, bežala je od progona i tamo ga rodila, ali je ubrzo umrla. Dete je, kako se veruje, čudesno hranjeno Božjom promišlju dok ga nisu pronašli i odgajili hrišćani. Kasnije je stekao obrazovanje i postao lekar i učitelj, poznat po mudrosti i čvrstoj veri. U vreme progona, otvoreno je ispovedao hrišćanstvo…

Read More

Sveti Teofilakt Nikomidijski bio je hrišćanski episkop grada Nikomedia (današnji Izmit u Turskoj) i jedna od značajnih ličnosti u borbi za poštovanje ikona tokom vizantijskog ikonoboračkog perioda. Istorijski kontekst Delovao je u vreme ikonoborstva, naročito tokom vladavine cara Lav V Jermenin (813–820), kada je zabranjeno poštovanje svetih ikona. Taj period je bio obeležen teološkim sukobima, političkim pritiscima i progonima crkvenih velikodostojnika koji su branili ikonopoštovanje. Život i delovanje Teofilakt je bio poznat kao: Zbog svog stava: Njegova borba bila je deo šireg pokreta koji su predvodili ličnosti poput Sveti Teodor…

Read More

Svetih sedam sveštenomučenika Hersonskih su: Vasilije, Jefrem, Evgenije, Elpidije, Agatodor, Eterije i Kapiton. Vasilije je vaskrsao sina nekoga kneza u Hersonu, što je ogorčilo Jevreje, te su ga optužili. Bio je vezan za noge i vučen ulicama gradskim dok dušu nije ispustio. Jefrem je mačem posečen. Evgenije, Elpidije i Agatodor su bijeni štapovima i kamenjem dok nisu umrli. Eterije je živeo u vreme Konstantina Velikog, te je u slobodi i miru upravljao Crkvom, sagradio veliki hram u Hersonu, i skonča mirno. Kada je poslednji od njih, Kapiton, bio poslan za…

Read More

Evtropije iz Amaseje, Kleonik iz Amaseje i Vasilisk iz Amaseje spadaju među ranohrišćanske mučenike iz vremena velikih progona hrišćana u Rimskom carstvu početkom IV veka. Njihova stradanja povezana su sa progonom tokom vladavine cara Maksimijan (286–305). Poreklo i vreme Mučenici su živeli u oblasti grada Amaseja u oblasti Pont (danas severna Turska). Sva trojica su bili revnosni hrišćani koji su javno propovedali veru i odbijali da prinose žrtve rimskim bogovima. Hapšenje i mučenja Zbog ispovedanja hrišćanstva izvedeni su pred upravnika oblasti, surovog namesnika Asklepiodot. Pred njim su odbili da se…

Read More

Sveštenomučenik Teodot, episkop kirinijski, bio je hrišćanski episkop na ostrvu Kipru koji je podneo mučeništvo zbog svoje vere. Prema crkvenim predanjima, živote hrišćanskih episkopa i sveštenika u prvih nekoliko vekova hrišćanstva često su obeležavali progoni od strane rimskih vlasti ili lokalnih poganskih struktura. Teodot se istakao kao pastir Crkve, neumoran u propovedanju i očuvanju vere svojih vernika, ali je zbog otvorenog ispovedanja Hrista bio uhvaćen i podvrgnut mučenju. Njegovo stradanje se pamti u crkvenom kalendaru kao primer hrabrosti, istrajnosti i svetosti, a ime mu se spominje u molitvama i liturgijama…

Read More

Sveta prepodobnomučenica Evdokija je hrišćanska svetiteljka kojoj se u pravoslavnoj tradiciji odaje počast kao ženi koja je živela životom pobožnosti, molitve i strpljenja, i koja je stradala zbog svoje vere. Naziv „prepodobnomučenica“ označava da je živela asketski i pobožno (prepodobna) i da je podnela mučeništvo za Hrista. Evdokija se obično prikazuje kao žena u odeći svojih vremena, često sa krstom ili drugim simbolima mučeništva. Njen praznik se u pravoslavnom crkvenom kalendaru obeležava 14. marta po julijanskom kalendaru (ili 27. marta po gregorijanskom). U hagiografiji se navodi da je Evdokija bila…

Read More

Vasilije Ispovednik (Prepodobni Vasilije Ispovednik) bio je hrišćanski monah i ispovednik koji je stradao zbog svoje vere tokom borbe protiv ikonoborstva u Vizantiji u 8. veku. Kratak životopis Prepodobni Vasilije bio je monah koji je živeo podvizničkim životom u vreme cara Lav III Isavrijanin i njegovog sina Konstantin V Kopronim, kada je u Vizantijskom carstvu vođena žestoka borba protiv poštovanja svetih ikona. Zbog svoje čvrste odbrane poštovanja ikona i pravoslavnog učenja, Vasilije je bio progonjen, zatvaran i mučen. Nije se odrekao vere, pa je zbog toga dobio naziv ispovednik –…

Read More

Procopius the Decapolite (Prepodobni Prokopije Dekapolit) bio je pravoslavni monah i ispovednik iz VIII veka, poznat po borbi protiv ikonoborstva i po strogom podvižničkom životu. Poreklo i monaški život Sveti Prokopije poticao je iz oblasti Dekapolisa u Maloj Aziji.Dekapolis je bio kraj sa deset gradova u blizini Sea of Galilee i Jordan River. Još kao mlad ostavio je svetovni život i zamonašio se. Živeo je u velikoj uzdržljivosti, postu i molitvi. Bio je poznat po smirenju, krotosti i velikoj veri. Borba protiv ikonoborstva U vreme kada je živeo u Vizantiji…

Read More

Saint Porphyrius of Gaza (Sveti Porfirije, episkop Gaski) bio je hrišćanski episkop u gradu Gazi u Palestini krajem 4. i početkom 5. veka i poznat je kao veliki borac protiv mnogoboštva i širitelj hrišćanstva. Poreklo i mladost Rođen je oko 347. godine u gradu Thessalonica (današnji Solun). Poticao je iz imućne porodice, ali je rano napustio svetovni život i posvetio se podvižništvu. U mladosti je otišao u pustinju u oblasti Scetis u Egiptu, gde je živeo kao monah među pustinjacima. Kasnije je boravio i u Jerusalem, gde je dobio na…

Read More

Sveti Tarasije bio je patrijarh u Carigrad u drugoj polovini 8. veka i početkom 9. veka. Rođen je oko 730. godine u uglednoj i obrazovanoj porodici. Pre nego što je stupio u crkvenu službu bio je visoki državni činovnik na carskom dvoru, u vreme cara Konstantin VI i njegove majke Irina Atinska. Kada je 784. godine izabran za patrijarha, Tarasije je još bio laik. Zbog velikog ugleda, mudrosti i obrazovanja, brzo je primio sve crkvene činove i stupio na patrijaraški tron. Njegovo vreme obeležila je velika rasprava u Vizantiji oko…

Read More

Obretenije glave Svetog Jovana Krstitelja je veliki hrišćanski praznik posvećen čudesnom pronalasku (obretanju) glave Sveti Jovan Krstitelj, proroka koji je krstio Isus Hrist na reci reka Jordan. Praznik podseća na događaje kada je njegova glava, nakon mučeničke smrti, više puta pronalažena i ponovo skrivena kroz istoriju. Prema predanju, nakon što je Jovan posečen po naredbi Irod Antipa, njegova glava je bila tajno sahranjena. Tokom vekova vernici su je pronalazili, ali je često morala ponovo da bude sklonjena zbog progona hrišćana. Zato Crkva obeležava čak tri obretenja glave Svetog Jovana. Prvo…

Read More

Sveti sveštenomučenik Polikarp Smirnski bio je jedan od najznačajnijih ranohrišćanskih episkopa i mučenika iz 2. veka. Crkva ga poštuje kao učenika apostola i jednog od najstarijih svedoka hrišćanske vere posle apostolskog doba. Život Polikarp je rođen oko 69. godine. Predanje kaže da je bio učenik apostola, naročito Sveti apostol Jovan Bogoslov. Postao je episkop u gradu Smirna u Maloj Aziji. Bio je poznat po: U njegovo vreme Crkva je prolazila kroz mnoge progone, ali je Polikarp bio snažan duhovni autoritet među hrišćanima. Mučeništvo Postradao je oko 155–167. godine tokom progona…

Read More

Na današnji dan Crkva se seća Sveti mučenik Mavrikije i njegovih sedamdeset vojnika, hrabrih ljudi koji su u teškim vremenima progona ostali verni Hristu. U doba kada je rimska vlast zahtevala da se vojnici klanjaju idolima i prinose žrtve paganskim bogovima, Mavrikije je sa svojim saborcima otvoreno ispovedio da su hrišćani. Za njih je vera bila iznad zapovesti ljudi. Zbog toga su uhapšeni i izvedeni pred sud. Pred njima je stajao izbor: da se odreknu Hrista i spasu život ili da ostanu verni veri koju su ispovedali. Mavrikije i njegovi…

Read More

U toplini juga, pod suncem Sicilija, u gradu Catania, živeo je u osmom veku jedan tihi, ali snažni pastir Crkve – Sveti Lav Katanski. Nije bio čovek buke ni sile, već molitve. Kao episkop, nosio je teret svoga naroda u srcu: siromašne je pomagao, bolesne posećivao, ožalošćene tešio. Govorili su da mu je pogled bio blag, ali prodoran – kao da vidi dalje od spoljašnjeg, pravo u dušu. Njegova reč bila je jednostavna, ali snažna, jer je dolazila iz dubokog unutrašnjeg mira. Ali vreme u kojem je živeo nije bilo…

Read More