Hilandarski listići su srpski srednjovekovni rukopis s kraja X i početka XI veka. . Hilandarski listići sadrže 2 lista i po sadržaju su delovi besede svetog Kirila Jerusalimskog (318 – 395). Otkriveni su 1844. godine u Hilandaru.
Read MoreКатегорија: Ako neko pita
Šta je Blagajska ploča?
Blagajska ploča je istorijski spomenik Srba iz 12. vijeka, a pronađena je 1912. u blizini ruševina starog dvorca Bišća i lokaliteta Vrači. Kao ktitor crkve Sv. Kozme i Damjana napisano je da je bio brat Stefana Nemanje – Miroslav. Na kamenoj ploči uklesan je tekst na srpskoj ćirilici. Tekst na ploči govori o izgradnji crkve Sv. Kozme i Damjana u Blagaju na Buni, dovršenoj i posvećenoj 1194. godine. Ploča je bila ugrađena iznad ulaznih vrata u crkvu, ili u samoj crkvi. Jedan je od najstarijih spomenika rane srednjovjekovne pismenosti Srba…
Read MoreŠta je Minhenski jevanđelistar?
Minhenski jevanđelistar je jedan od najstarijih rukopisa poteklih sa teritorije Srbije. Pisan je na crkvenoslovenskom jeziku krajem 4. veka u Sirmijumu. Rukopis je čuvan u manastiru svete Katarine na Sinaju, odakle je ukraden i prenet u London. Danas se nalazi u Bavarskoj biblioteci u Minhenu.
Read MoreŠta je Gračanička povelja?
Gračanička povelja je proglas koji je doneo srpski kralj Stefan Uroš II Milutin Nemanjić (1282 – 1321), godine 1321. kojom osniva i dariva manastir Gračanicu. U povelji su pobrojani svi posedi na Kosovu i u neposrednoj blizini Prištine, sa tačnim međama, koje je darivao Gračanici. Povelja je ispisana u nadvratku đakonikona crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Gračanici.
Read MoreŠta je Sinajski molitvenik?
Sinajski molitvenik je staroslavenski glagoljski rukopis koji sadrži 103 lista pergamenta. Rukopis je datiran u 11. vek i sadrži najvećim delom nepotpunu zbirku molitava i posebnih crkvenih službi u raznim prilikama. Rukopis je otkrio arhimandrit Porfirije1850. godine u manastiru Svete Katarine na Sinajskoj gori, gde se i danas čuva. Ranije
Read MoreŠta je Asemanijevo jevanđelje?
Asemanijevo jevanđelje je staroslovenski rukopis na glagoljici iz 10. veka. Rukopis je izrađen na pergamentu i ima 158 strana koji sadrži Jevanđelja za subotu i nedelju sa beleškama o hrišćanskim praznicima. Ukrašeno je brojnim minijaturama i inicijalima u boji. Pronađen je 1736. godine u Jerusalimu, a naziv je dobio po njenom pronalazaču i direktoru Vatikanske biblioteke, Džozefu Asemaniiju.
Read MoreŠta je Marijinsko jevanđelje?
Marijinsko ili Marijino jevanđelje predstavlja najstariji sačuvani spomenik pisan staroslovenskim jezikom. Pisano je glagoljicom na 174 listova i smatra se da je nastalo najkasnije početkom XI veka na srpskom štokavskom području. Pronađen je sredinom XIX veka u svetogorskom skitu Ksilurgu posvećenom Uspenju Bogorodice, po kome je i dobio ime, a danas se nalazi u Ruskoj nacionalnoj biblioteci u Sankt Peterburgu.
Read MoreŠta je Sinajski psaltir?
Sinajski psaltir je starosrpski crkveni rukopis iz 11. veka. Predstavlja najstariji sačuvani Psaltir na staroslovenskom jeziku. Pronađen je u manastiru Svete Katarine na Sinaju po kome i nosi naziv. Pisan je na glagoljici i do sada je pronađeno 209 listova pergamenta. Deo Psaltira je otkriven 1850. godine od strane ruskog arhimandrita Porfirija Uspenskog i to ikupno 177 listova, a ostali otkriveni su 1968. godine.
Read MoreŠta je Neopalima kupina?
Neopalima kupina ili nesagoriva kupina je relikvija hrišćanska i starozavetne tradicije koja se nalazi u sklopu manastira Svete Katarine na Sinaju. Prema biblijskom predaju, Mojsije je na mestu sadašnjeg manastira Sveta Katarina video žbun u kome kao da plamen gori. Kada mu se približio iz grma kupine mu se javio anđeo u plamenu. Kupina je buktala, ali nije sagorevala. Mojsije je je uzviknuo: „…Idem da vidim tu utvaru veliku, zašto ne sagoreva kupina…” Prišao je nesagorivom grmu, kad mu se Gospod obratio rečima: „…Izuj obuću svoju s nogu svojih, jer…
Read MoreŠta je Mihanovićev odlomak?
Odlomak predstavlja jedan od najstarijih sačuvanih spomenika pisanih glagoljicom na staroslovenskom jeziku, u kome se javljaju crte srpskog narodnog jezika pod čijim uticajem će se kasnije razviti i srpska redakcija staroslovenskog jezika, a ujedno je i jedan od poslednjih koji su sačuvani na tim prostorima. Smatra se da je nastao krajem XI ili početkom XII veka na prostoru Bosne ili tadašnje Zete. Odlomak čine dva lista pergamenta, veličine 24 cm × 18,5 cm na kojima je ispisan deo „Dela apostolskih“, prema istočnom (pravoslavnom) obredu. Odlomak je pronađen 1262. godine zalepljen…
Read MoreŠta je Dečanski psaltir?
Dečanski psaltir je srednjovekovni rukopis iz XIII veka koji sadrži 201 pergamentni list pisan ćiriličnim pismom. Predstavlja liturgiski psaltir sa psalmima, biblijskim pesmama i molitvama. Čuvao se u manastiru Dečani po kome je dobio ime. 1857 godine A. Giljfelding je odneo ovaj rukopis u Rusiju. Čuva se u Sankt Peterburgu.
Read MoreŠta je Bratkov minej?
Bratkov minej je srpski pravoslavni kalendar (minej) iz 13. veka. koji je dobio naziv po pisaru Bratku. Najstariji minej u srpskoj književnosti pisan je na pergamentu, u vreme kralja Vladislava (1234 – 1243), ćirilicom, starosrpskim jezikom. Knjiga se sastoji iz četiri dela. U knjizi se nalaze fragmenti pesmama Svetog Nauma Ohridskog (oko 830 – 910.). Čuvao se u starom fondu rukopisa Narodne biblioteke Srbije na Kosančićevom vencu. Nestao je za vreme Prvog svetskog rata i završio je u Nemačkoj, odakle je otkupljen 1969. godine. Od tada se čuva u arhivi…
Read MoreŠta je Pogodinov psaltir?
Pogodinski psaltir je starosrpski ćirilični rukopis koji se čuva u Nacionalnoj biblioteci Rusije u Sankt Peterburgu. Psaltir se sastoji od 278 listova, a ime je dobio po svom vlasniku ruskom istoričaru i piscu Mihailu Pogodinu (1800 -1875). Napisano ćirilicom na pergamentu i sadrži Davidove psalme sa tumačenjem sa tumačenjem Isihije Jerusalimskog.
Read MoreŠta je Tronoški letopis?
Tronoški letopis je srednjovekovni srpski rukopis iz 1791. godine koji je napisao pravoslavni jeromonah Josif a napisao ga je u manastiru Tronoša.
Read MoreŠta je Natpis na kosovskom kamenom stubu?
Natpis na kosovskom kamenom stubu je zapis o Kosovskom boju 1389. godine, za koji se smatra da ga je sastavio sin i naslednik kneza Lazara, Stefan. Natpis je bio uklesan u kamenom stubu, koji je posle Angorske bitke (1402) bio postavljen na Gazimestanu. Danas se ovaj tekst nalazi uklesan na malom kamenom stubu, koji se nalazi uz Spomenik na Gazimestanu. Natpis: „Čoveče koji srpskom zemljom stupaš,bilo da si došljak ili ovdašnji,ma ko da si i ma šta da si,kada dođeš na polje ovo,koje se zove Kosovo,po svemu ćeš ugledati puno…
Read MoreŠta je Pohvala knezu Lazaru?
Pohvala knezu Lazaru je vez na platnu koji je izvezla monahinja Jefimija. Pohvala izvezena u čast kneza Lazara početkom 15. veka kao ćivot (pokrov preko kovčega) za ubijenog kneza i smatra se remek-delom veziljske umetnosti. Jefimija je sastavila Pohvalu knezu Lazaru neposredno pred bitku kod Angore (Ankare) 1402. godine kao duboko poštovanje i zahvalnost koje je osećala prema knezu Lazaru. Pohvala knezu Lazaru je izvezena pozlaćenom žicom na crvenoj svili, a dimenzije platna su 67 cm x 49 cm. Pokrov se danas čuva u Muzeju Srpske pravoslavne crkve u Beogradu.
Read MoreŠta je „Dead loop“ ili ti „Korbut flip“?
„Dead loop“ ( Mrtva petlja) ili ti „Korbut flip“ (Okret Korbut) je gimnastički pokret koji se sastoji od gimnastičara koji stoji na visokoj šipki, izvodi prevrtanje i ponovo hvata šipku. Opasno izvođenje koje može lako poći po zlu ako gimnastičar promaši svoju nogu ili na kraju ne uspe da uhvati šipku. Izvođenje ovog gimnastičarskog pokreta je zabranjeno zbog velike opasnosti, a nazvan je „Korbut flip“ po Sovjetskoj gimnastičarki Olgi Korbut koja je ovaj potez izvela na Olimpijskim igrama u Minhenu 1972. godine.
Read MoreŠta su Ratovi ruža?
Ratovi ruža bili su građanski ratovi koji se se vodili oko engleskog prestola između sledbenika dinastije Lankaster i dinastije Jork, između 1455. i 1485. godine. Naziv Ratovi ruža nastao je jer su se suprotstavljene strane u ratu predstavljale ružama crvene i bele boje. Crvena boja ruže je bila boja dinastije Lankaster, a bela boja ruže je bila boja dinastije Jork. Naziv je ušao u opštu upotrebu tokom 16. veka na temelju scene iz Šekspirove drame „Henri VI“ gde suprotstavljene strane u drami izaberu različito obojene ruže.
Read MoreKada je bio Ustanak u Varšavskom getu ?
Ustanak u Varšavskom getu bio je oružani otpor Jevreja protiv nacista. Otpor je počeo 19. aprila i trajao je do 16. maja 1943. u varšavskom getu. Borbe su počele u vreme poslednjih deportacija Jevreja iz Varšave. Ustanak je ugušen, a varšavski geto spaljen i sravnjen sa zemljom od nacista. Nacisti su ubili su oko 7000 stanovnika geta i boraca, a oko 42 000 preživelih Jevreja, deportovano je u koncentracione logore.
Read MoreŠta je bio Varšavski geto?
Varšavski geto bio je najveći od izolovanih delova gradova (geta) u koje je nacistički režim krajem 1930-ih i početkom 1940-ih zatvarao Jevreje u okviru holokausta na području Nemačke i okupiranih zemalja. Jedan deo grada bio je izolovan visokim zidovima, zazidavanjem vrata i prozora na zgradama itd. Sredinom 1942.smešteno je bilo čak pola miliona ljudi. U maju 1942. započeta je deportacija u logore smrti; u aprilu 1943. ostala je polovina prvobitnog broja Jevreja.
Read More