Bab el-Mandeb (arap. Bāb al-Mandab, باب المندب), poznat i kao „Vrata suza“, jeste moreuz između Crvenog mora i Adenskog zaliva.
Geografski položaj
Moreuz razdvaja:
- Jemen na severoistočnoj strani,
- Džibuti i Eritreju na afričkoj strani.
Na njegovom južnom ulazu nalazi se ostrvo Perim (Majjun), koje moreuz deli na dva prolaza. Širina celog moreuza je oko 30 km, dok je plovni prolaz znatno uži.
Bab el-Mandeb povezuje Crveno more sa Adenskim zalivom, a preko Crvenog mora i Sredozemno more sa Indijskim okeanom.
Zašto je toliko važan?
Bab el-Mandeb je jedan od najvažnijih pomorskih prolaza na svetu. Kroz njega prolaze brodovi koji putuju između Evrope i Azije, odnosno između Sredozemnog mora, Sueckog kanala i Indijskog okeana.
Zbog toga je posebno važan za:
- transport nafte i gasa,
- kontejnerski saobraćaj,
- trgovinu između Evrope i Azije,
- pomorske i vojne operacije.
Njegov značaj je naročito porastao otvaranjem Sueckog kanala, jer brodovi koji iz Azije idu ka Evropi mogu preko Indijskog okeana, Bab el-Mandeba, Crvenog mora i Sueckog kanala znatno skratiti put u odnosu na plovidbu oko Afrike.
Zašto se zove „Vrata suza“?
Naziv Bab el-Mandeb najčešće se prevodi kao „Vrata suza“. Postoji nekoliko objašnjenja porekla imena. Jedno ga povezuje sa opasnostima plovidbe kroz moreuz, dok drugo potiče iz arapskih predanja o velikom broju ljudi koji su stradali ili bili raseljeni tokom drevnih zemljotresa i poplava.
Strateški značaj danas
Bab el-Mandeb je i geopolitička tačka od ogromnog značaja. Njegova blizina Jemenu, Rogu Afrike i važnim pomorskim putevima čini ga osetljivim na ratove, pirateriju i vojne sukobe.
Zbog toga se često opisuje kao jedno od „uskih grla“ svetske trgovine: ako je prolaz ozbiljno ugrožen ili zatvoren, brodovi između Azije i Evrope mogu biti primorani da plove oko Rta dobre nade, što put čini znatno dužim i skupljim.
