Naissus nastao je kao naselje dardanskog plemena u 3. veku pre nove ere. Dardanci su živeli na prostoru centralnog Balkana i podizali su utvrđena naselja na strateški važnim mestima, posebno uz trgovačke puteve i reke. Položaj Naisa bio je izuzetno povoljan jer se nalazio na raskrsnici važnih balkanskih puteva koji su povezivali unutrašnjost Balkana sa Egejskim morem i Podunavljem. Upravo zbog tog položaja naselje se brzo razvijalo i postalo značajno regionalno središte. Kada su Rimljani osvojili ovaj deo Balkana u prvom veku nove ere, zatekli su već formirano naselje koje su potom urbanistički razvili i pretvorili u pravi rimski grad.
Kako je nastao antički grad Nais i ko su bili njegovi prvi stanovnici?
