Država: Srbija
Upravni okrug: Šumadijski
Opština: Topola
Poštanski broj: 34310
Pozivni broj: 034
Registarska oznaka: TO
Topola, varoš u srcu Šumadije, zauzima posebno mesto u istoriji Srbije. Iako danas mirna i nenametljiva, početkom XIX veka bila je političko i vojno središte Prvog srpskog ustanka i simbol rađanja moderne srpske države.
U vreme osmanske vlasti, Topola je bila selo bez većeg značaja. Njena sudbina menja se dolaskom Đorđa Petrovića Karađorđa, koji je početkom ustanka 1804. godine upravo ovde podigao svoj konak i učinio Topolu ustaničkom prestonicom. U njoj su se donosile ključne odluke, okupljali starešine i planirale vojne akcije koje su ubrzo zahvatile gotovo celu Beogradsku i Šumadijsku nahiju.
Karađorđev konak u Topoli bio je više od porodične kuće. U njemu su održavani saveti ustaničkih vođa, primani strani izaslanici i vođena prva državna politika obnovljene Srbije. Topola je u tom periodu predstavljala mesto u kome se sloboda nije samo sanjala, već organizovala i sprovodila.
Nakon sloma Prvog srpskog ustanka 1813. godine, Topola gubi politički značaj, ali ne i istorijsku težinu. U decenijama koje slede, ime ovog mesta ostaje trajno vezano za dinastiju Karađorđević i ideju ustaničke Srbije. Poseban značaj Topola dobija početkom XX veka, kada kralj Petar I Karađorđević započinje izgradnju crkve Svetog Đorđa na Oplencu, iznad varoši.
Crkva na Oplencu, danas mauzolej dinastije Karađorđević, podignuta je kao simbol nacionalnog pomirenja i državnog kontinuiteta. U njenim kriptama sahranjeni su članovi dinastije, dok mozaici u unutrašnjosti prikazuju scene iz srpske srednjovekovne istorije, povezujući ustaničku Srbiju sa njenim dubljim istorijskim korenima.
Danas je Topola prepoznatljiva i po vinogradarstvu i voćarstvu, naročito po proizvodnji vina i rakije, ali njen identitet ostaje neraskidivo vezan za istoriju. Ona nije veliki grad niti administrativni centar, ali jeste mesto u kome je prvi put uspostavljena ideja srpske državnosti u modernom smislu.
Topola svedoči da istorija ne nastaje uvek u velikim prestonicama. Ponekad se država rađa u varoši, u konaku, među ljudima koji su bili spremni da rizikuju sve kako bi dobili ono što dotad nisu imali – slobodu.